Tipos textuales (albistea, iritzi-artikulua, gutuna)
En B1 trabajas con textos auténticos de varios géneros. Reconocer el tipo te ayuda en dos cosas: predecir su estructura y adaptar tu producción cuando te toca redactar uno parecido.
Los seis tipos textuales más frecuentes
| Tipo | Función | Tono |
|---|---|---|
| albistea | informar de un hecho | objetivo, neutro |
| iritzi-artikulua | defender una postura | subjetivo |
| erreportajea | profundizar en un tema | mixto |
| gutuna / eskutitza | comunicar a un destinatario | varía según formalidad |
| txostena | analizar un tema técnico | formal |
| iragarkia / kartela | promocionar / informar breve | directo |
1. Albistea (noticia)
Estructura típica:
- Izenburua (titular): resume el hecho central.
- Sarrera (entradilla): los 5 W’s (zer/nor/non/noiz/zergatik).
- Garapena: detalles, declaraciones, datos.
- Amaiera: contexto o consecuencias.
Lenguaje típico
- Atzo gertatu zen… — ayer ocurrió…
- Iturri ofizialen arabera… — según fuentes oficiales…
- Gaur jakinarazi denez… — según se ha sabido hoy…
- X-(e)k jakinarazi du… — X ha informado…
- Pasa den astean ezagutu zen… — la pasada semana se conoció…
Ejemplo (titular + entradilla, ficticio)
Lekittoko hondartzan plastiko-bilketa egin dute boluntarioek
Joan den larunbatean berrogeita hamar bat lagunek parte hartu zuten Lekittoko Isuntza hondartzako garbiketan. Ekintza udalak antolatu zuen, Itsasargia elkartearekin elkarlanean, eta hiru ordutan 200 kilo plastiko jaso zituzten.
2. Iritzi-artikulua (artículo de opinión)
Estructura:
- Tesia o postura inicial.
- Argumentos con ejemplos.
- Contraargumentos y refutación.
- Conclusión que reafirma o llama a la acción.
Lenguaje típico
- Nire ustez…
- Argi dago…
- Egia esan…
- Zalantzarik gabe…
- Hala ere, batzuek diote…
- Laburbilduz, …
En B1 esta es la tipología que se te puede pedir escribir. Domina la plantilla.
3. Erreportajea (reportaje)
Mezcla noticia y artículo. Más extenso, con varias voces, datos y observaciones del autor. Lenguaje narrativo y descriptivo, con alguna entrevista intercalada.
Marcas frecuentes
- X-(e)k esan zigun ”…”. — X nos dijo ”…”.
- Han geunden, eta… — estábamos allí, y…
- Atentzio handia eman zigun… — nos llamó mucho la atención…
4. Gutuna / eskutitza (carta)
Carta informal
Para amigo o familiar.
| Apertura | Cierre |
|---|---|
| Kaixo, Olatz! | Agur, Anboto |
| Aupa, Lander! | Musu handi bat |
| Garazi maitea: | Laster arte |
| Adiskide: | Besarkada bat |
Carta formal
Para administración, empresa, autoridad.
| Apertura | Cierre |
|---|---|
| Agurgarri X jauna, | Adeitasunez, |
| Andre/Jaun agurgarria, | Begirunez, |
| X enpresako zuzendari jaunari, | Eskerrik asko zure denboragatik, |
Estructura básica de carta formal
- Lekua eta data: Donostian, 2025eko maiatzaren 5ean,.
- Hartzailea: Agurgarri X jauna,.
- Sarrera: Eskutitz hau idazten dizut ….
- Cuerpo: motivo, exposición, petición.
- Cierre: Adeitasunez,.
- Firma: Sinatua: Garazi.
Lenguaje formal vs informal
| Informal | Formal |
|---|---|
| Kaixo | Jaun/andre agurgarria |
| Egunero idazten dizut | Eskutitz hau idazten dizut … aurkezteko |
| Eskerrik asko! | Eskerrik asko aldez aurretik |
| Laster arte | Adeitasunez |
| Hi, lasai egon | Mesedez, kontuan har dezala |
5. Posta elektronikoa (correo electrónico)
Funciona como una carta, pero más breve. Estructura:
- Gaia / asuntoa: claro y específico.
- Agurra: Kaixo X, Jaun/andre agurgarria…
- Cuerpo: 1-2 párrafos máximo.
- Cierre: Eskerrik asko, agur, adeitasunez.
Fórmulas de email
- Mezu hau idazten dizut … galdetzeko.
- Aurreko mezuan aipatu zenuen bezala, …
- Erantzungo didazu mesedez, ahalik eta lasterren?
- Edozein zalantzarik baduzu, jakinarazi.
- Mila esker aurrez. Adeitasunez,
6. Iragarkia / kartela
Texto breve, directo, con datos clave. Suele aparecer en las pruebas de mediación oral o en preguntas de comprensión rápida.
Lenguaje típico
- Noiz? Maiatzaren 12an, larunbatean, 18:00etan.
- Non? Udal Plazan.
- Zer? Euskal Dantza Tradizionalen Erakusketa.
- Sarrera doan / 5 € / izen-emateak…
Las cuatro w’s básicas: Zer, Non, Noiz, Nork y, si procede, Zenbat balio du / Zenbat sarrera.
Relación texto / tarea
| Tarea de examen | Tipo textual probable |
|---|---|
| Mediar un anuncio | iragarkia, kartela |
| Resumir información | albistea, txostena |
| Argumentar | iritzi-artikulua |
| Escribir una solicitud | gutun formala, posta elektronikoa |
| Contar una experiencia | gutun informala, blog-sarrera |
Identificar el tipo te dice qué fórmulas y qué tono debes usar. Esa es media batalla del B1 escrito.
Ejercicios
¿Cuál es la estructura típica de una "albistea" (noticia)?
En un "iritzi-artikulu" (artículo de opinión), ¿qué predomina?
En una "gutun ofizial" (carta formal), ¿cómo se cierra?
Encabezamiento típico de carta formal: " jauna/andrea," (estimado/a)