A1 te dejó con cuatro o cinco adjetivos básicos: alaia, isila, jatorra, langilea. En B2.1 hay que ampliar el vocabulario para describir a alguien con matiz — y para entenderlo cuando otros te describen.
Adjetivos por familia
Trato con los demás
Euskera
Castellano
Pista
jatorra
majo, agradable
el más universal
atsegina
amable, simpático
más formal que jatorra
gaiztoa
malo, malvado
opuesto fuerte
eskuzabala
generoso
lit. “de mano abierta”
zekena
tacaño
opuesto de eskuzabala
errukitsua
compasivo, piadoso
de errukia (compasión)
berekoia
egoísta
de bere (suyo) + -koi
Carácter activo
Euskera
Castellano
langilea
trabajador/a
ekintzailea
emprendedor/a
handinahia
ambicioso/a
alferra / nagia
vago/a, perezoso/a
dinamikoa
dinámico/a
Temperamento
Euskera
Castellano
Notas
lasaia
tranquilo/a, calmado/a
el más usado
urduria
nervioso/a
jenio biziko
de carácter fuerte
con genio
isila
callado/a
A1
berritsua
parlanchín/a
opuesto
alaitsua
alegre, jovial
iluna
sombrío, taciturno
Inteligencia y aprendizaje
Euskera
Castellano
azkarra
listo/a, rápido/a
argia
inteligente, lúcido/a
trebea
hábil, diestro/a
baldarra
torpe
Honestidad
Euskera
Castellano
zintzoa
honrado/a, sincero/a
faltsoa
falso/a
prestua
íntegro/a
gezurtia
mentiroso/a
Sociabilidad
Euskera
Castellano
irekia
abierto/a
erreserbatua
reservado/a
lotsatia
tímido/a
jendarteko
sociable
Cómo construir descripciones
La estructura básica:
Sujeto + adjetivo (con -A) + verbo izan
Ainara oso jatorra da. — Ainara es muy maja.
Anboto pertsona zorrotza da, baina justua. — Anboto es una persona estricta, pero justa.
Expresiones idiomáticas con carácter
Frase
Significado literal
Sentido
Bihotz handikoa
de gran corazón
bondadoso
Buru beroko
de cabeza caliente
impulsivo
Esku zikinekoa
de manos sucias
corrupto
Hitz gutxikoa
de pocas palabras
callado, parco
Begi zorrotzeko
de ojo penetrante
observador, perspicaz
Gibel-handi
de gran hígado
paciente
Estas expresiones siguen el patrón sustantivo + adjetivo + ko y funcionan como un único adjetivo: hitz gutxiko gizona = “un hombre de pocas palabras”.
Matizar la descripción
No basta con poner el adjetivo: hay que matizar:
Nahiko jatorra da, baina batzuetan urduri jartzen da. — Es bastante majo, pero a veces se pone nervioso.
Itxuraz isila ematen du, baina giro onean oso berritsua bihurtzen da. — En apariencia parece callado, pero en buen ambiente se vuelve muy parlanchín.
Conectores útiles para matizar:
batzuetan / inoiz ez — a veces / nunca
itxuraz / agerian — en apariencia / a la vista
bihurtzen da — se vuelve
erakusten du — muestra (que es)
Recursos para memorizar
Cada adjetivo va asociado a una anécdota tipo. Asóciale uno a alguien que conozcas. Por ejemplo:
Garazi oso eskuzabala da: bazkari bat antolatzen duen bakoitzean, denentzako eramaten du janaria, eta inoiz ez du ezer eskatzen.
Anécdotas concretas + adjetivo se quedan; listas planas se olvidan.