Saltar al contenido

C1 · Unidad 1

Léxico abstracto y nominalizaciones

~22 min

El paso de B2 a C1 se nota, sobre todo, en el léxico abstracto. Quien sigue narrando con palabras concretas se queda atrás; quien sabe nominalizar y manejar abstracciones, sube de nivel.

Familias léxicas C1 imprescindibles

Causa-efecto

  • eragin — impacto, influencia. Eraginkorra, eraginpean, eragiteko gaitasuna.
  • ondorio — consecuencia. Ondorio sakonak, ondoriozkoa, ondorioztatu.
  • kausa — causa. Sustrai, oinarri, abiapuntu — sinónimos según matiz.

Postura, opinión

  • jarrera — actitud, postura. Jarrera kritikoa, jarrera irekia, jarrera aldatu.
  • iritzi — opinión. Iritzi orokorra, iritzi zorrotza.
  • ikuspegi — perspectiva. Ikuspegi zabala, ikuspegi historikoa.

Reflexión, debate

  • gogoeta — reflexión. Gogoeta sakona, gogoeta egin.
  • hausnarketa — meditación, sopesar. Hausnarketa-prozesua.
  • eztabaida — debate.
  • auzia — el asunto, la cuestión.

Sociedad y estructura

  • gizarte-eredua — modelo de sociedad.
  • pentsamoldea — mentalidad.
  • aukera-berdintasuna — igualdad de oportunidades.
  • iraunkortasuna — sostenibilidad.
  • gardentasuna — transparencia.
  • berdintasuna — igualdad.

Nominalización: cómo convertir verbos en sustantivos

El euskera tiene una familia rica de sufijos para crear sustantivos abstractos. Conocerlos amplía rápidamente el léxico.

Sufijo -tasun (cualidad)

Adjetivo + tasun = sustantivo abstracto de cualidad.

AdjetivoNominal
askeaskatasun (libertad)
malgumalgutasun (flexibilidad)
ahulahultasun (debilidad)
zintzozintzotasun (honradez)
iraunkoriraunkortasun (sostenibilidad)

Sufijo -keta (acción / resultado)

Verbo / raíz + keta = acción o su resultado.

RaízNominal
ikertuikerketa (investigación)
eztabaidatueztabaida (debate, sin -keta también)
aldatualdaketa (cambio)
neurtuneurketa (medición)

Sufijo -kuntza (proceso, oficio, sistema)

Indica proceso o sistema completo.

RaízNominal
eraikieraikuntza (construcción)
heziheziketa / hezkuntza (educación)
antolatuantolakuntza (organización)
aldatualdakuntza (proceso de cambio)

Sufijo -men (facultad, capacidad)

Indica capacidad o facultad de.

RaízNominal
erabakierabakimen (capacidad de decisión)
ahalahalmen (poder, capacidad)
sentitusentimen (sentimiento)
ulertuulermen (comprensión)

Sufijo -pen (acción / efecto, frecuente con verbos)

RaízNominal
garatugarapen (desarrollo)
onartuonarpen (aceptación, aprobación)
itzuliitzulpen (traducción)
adieraziadierazpen (declaración, expresión)

Sufijo -tza (estado, oficio, abstracto)

RaízNominal
nagusinagusitza (predominio)
jabejabetza (propiedad)
ezkonduezkontza (matrimonio, boda)

Cómo usar nominalizaciones para densificar

Frase B2:

Erabakitzeko aukera daukate eta gainera negoziatzen jakin behar dute.

Versión C1 con nominalización:

Erabakimena eta negoziazio-gaitasuna ezinbesteko dituzte.

Más densa, menos verbal, más abstracta.

Cuándo NO nominalizar

La nominalización en exceso vuelve el texto burocrático. Si todo son sustantivos abstractos sin verbos vivos, el texto se ahoga.

“Telelana-eredu hau ezarpena gauzatu zenetik, langileen-egokitzapen-prozesua aurrera eraman izana ez da inolako-zalantzarik.”

Eso no es C1, es Boletín Oficial. Alterna nominal y verbal.

Pista: una nominalización por frase suele bastar. Dos en frases consecutivas, también. Tres o más seguidas, ya es indigestión.

Sustitutos sinonímicos para palabras frecuentes

Palabra comúnAlternativas formales
arazoerronka, oztopo, zailtasun, korapilo, auzia
onuraabantaila, etekin, ekarpena, mesedea
txarrakaltegarria, eskasa, desegokia, problematikoa
onaaproposa, baliagarria, eraginkorra, oparoa
handianabarmena, esanguratsua, sakona, hedatua
pentsatuhausnartu, gogoeta egin, iritzi, ohartu
aldatueraldatu, moldatu, biratu, doitu

Saber alternar tres o cuatro versiones de cada palabra-comodín distingue el C1 del B2.

Ejercicios

El sufijo -tasun forma:

¿Qué significa "ondorio"?

"Bizilagunen arteko ___ areagotu egin da". Elige el sustantivo abstracto más adecuado.

"Erabakitzeko gaitasuna" se puede compactar como:

"Aldaketa", "aldakuntza" y "aldakortasun":

Empareja cada palabra con su traducción.

Tarjeta 1 de 19