Pasado NOR (nintzen, zen, ginen, ziren)
El pasado NOR es la primera de las tres conjugaciones de pasado que tienes que dominar en B1: una para verbos intransitivos (esta), otra para transitivos NOR-NORK (nuen), y otra para verbos con dativo NOR-NORI (zitzaidan).
La conjugación
Memoriza este cuadro entero — es base de todo lo demás:
| Pronombre | Pasado NOR |
|---|---|
| ni | nintzen |
| hi | hintzen |
| zu | zinen |
| hura / bera | zen |
| gu | ginen |
| zuek | zineten |
| haiek | ziren |
En B1 estándar usa zu / zinen para “tú”; hi / hintzen es del hitano y queda fuera del foco.
Cuándo se usa
Con verbos intransitivos (los que en presente llevan naiz, zara, da):
- Joan ginen — fuimos.
- Etorri zen — vino.
- Esnatu nintzen — me desperté.
- Iritsi ziren — llegaron.
- Egon ginen — estuvimos.
- Geratu zen — se quedó.
Pasado puntual vs habitual
El mismo verbo puede expresar dos cosas distintas según lleve partizipioa o -tzen / -ten:
| Forma | Aspecto | Ejemplo |
|---|---|---|
| partizipioa + nintzen | puntual / completo | Atzo joan nintzen (ayer fui) |
| -tzen / -ten + nintzen | habitual / continuo | Egunero joaten nintzen (iba todos los días) |
Atzo Bilbora joan zen. — Ayer fue a Bilbao. (puntual) Lehen Bilbora joaten zen astero. — Antes iba a Bilbao todas las semanas. (habitual)
Esta distinción es clave y aparece en todos los exámenes B1.
Marcadores típicos
| Pasado puntual | Pasado habitual |
|---|---|
| atzo (ayer) | lehen (antes) |
| joan den astean (la semana pasada) | garai hartan (en aquella época) |
| iaz (el año pasado) | gaztea nintzenean (cuando era joven) |
| 1995ean | beti |
| orduan (entonces, en ese momento) | egunero |
Verbos sintéticos en pasado
Algunos verbos comunes tienen formas sintéticas también en pasado:
| Presente | Pasado |
|---|---|
| nago (estoy) | nengoen (estaba) |
| dago (está) | zegoen (estaba) |
| nator (vengo) | nentorren (venía) |
| dator (viene) | zetorren (venía) |
| noa (voy) | nindoan (iba) |
| doa (va) | zihoan (iba) |
| nabil (ando) | nenbilen (andaba) |
| dabil (anda) | zebilen (andaba) |
Lander Bilbon zegoen orduan. — Lander estaba en Bilbao entonces. Mendira nindoan, baina euri zaparrada hasi zen. — Iba al monte, pero empezó a llover.
Negación
Igual que en presente: ez delante del verbo.
- Ez nintzen joan. — No fui.
- Lander ez zen etorri. — Lander no vino.
- Ez ginen oso pozik egon. — No estuvimos muy contentos.
Frases de B1
Iaz oporretan Galiziara joan nintzen lagun batzuekin. Bost egun egon ginen Coruñan; eguraldia ona zen, eta hondartzara askotan joaten ginen. Itzuli ginenean, denok pozik geunden.
Combina:
- pasado puntual: joan nintzen, egon ginen, itzuli ginen
- pasado habitual: joaten ginen (íbamos a menudo)
- descripción: eguraldia ona zen (el tiempo era bueno)
Comparación con presente
| Presente | Pasado |
|---|---|
| Ni etxean nago | Ni etxean nengoen |
| Garazi ez da etorri | Garazi ez zen etorri |
| Gu Iruñean bizi gara | Gu Iruñean bizi ginen |
| Haiek pozik daude | Haiek pozik zeuden |
Apunte cultural
En narraciones (cuentos, biografías, noticias del pasado), el pasado NOR es la columna vertebral del relato. Si lees un cuento de Mikel Hernández Abaitua o un artículo histórico de Berria, verás zen / ziren / zegoen en cada párrafo.
Ejercicios
¿Cuál es la forma del pasado NOR para "yo"?
"Atzo Bilbon egon ginen" significa…
Conjuga: "ellos vinieron" → ___
Yo nací en 1990 → 1990ean jaio .
Lander estuvo enfermo la semana pasada → Lander gaixorik joan den astean.