Saltar al conteníu
Esta traducción ta en beta: pue haber frases ensin traducir o gazapos.Informar en Feedback

A1 · Unidad 1

Cuenta'l to día de güei (lleición integradora)

~12 min

Esta lleición axunta tol material de la unidá: pasáu reciente colos dos auxiliares, marcadores temporales, partes del día y verbos cotidianos. L’oxetivu ye que puedas contar el to día completu.

L’esquema mental

Pa contar el día, sigui esti recorríu:

  1. Cuándo espertestiGaur ___etan esnatu naiz.
  2. Qué fixisti pela mañanaGoizean …
  3. Cómo fuisti a dalgún sitiuLanera / euskaltegira oinez / autoz / autobusez joan naiz.
  4. Qué comisti / bebistiBazkaltzeko ___ jan dut. ___ edan dut.
  5. Qué fixisti pela tardeArratsaldean …
  6. Cuándo y cómo t’acostestiGauean ___etan oheratu naiz.

Modelu: el día de Maialen

Gaur goizeko zazpietan esnatu naiz. Berehala jaiki naiz eta dutxatu naiz. Gosaltzeko, kafesnea hartu dut eta tostadak jan ditut. Ondoren, etxetik atera naiz eta euskaltegira oinez joan naiz. Goizean euskara ikasi dut eta lagunekin hitz egin dut.

Eguerdian etxera bueltatu naiz. Bazkaltzeko, entsalada eta arraina jan ditut. Gero, lo-kuluxka egin dut.

Arratsaldean erosketak egin ditut: ogia, fruta eta esnea erosi ditut. Ondoren, lagun batekin kafea hartu dut tabernan.

Etxean afaldu dut, telebista pixka bat ikusi dut eta hamaiketan oheratu naiz.

Traducción averada:

Güei espertéme a les siete de la mañana. Darréu llevantéme y dúchéme. Pa almorzar tomé café con lleche y comí tostaes. Llueu salí de casa y fui andando al euskaltegi. Pela mañana estudié euskera y falé colos compañeros.

A meudía volví a casa. Pa comer comí ensalada y pexe. Llueu eché la siesta.

Pela tarde fici la compra: merqué pan, fruta y lleche. Dempués tomé café con un amigu nel chigre.

Cené en casa, vi un poco la tele y acostéme a les once.

El to turnu

Sigui la mesma plantilla pero cola to información real. Revisa estes dos coses mentanto escribes:

  1. ¿El verbu ye transitivu o intransitivu? Si tien oxetu → dut/duzu/du… (col suxetu -k). Si non → naiz/zara/da…
  2. ¿L’aición ye habitual o pasáu reciente? Habitual = -tzen/-ten + auxiliar. Pasáu reciente = partizipio ensin sufixu + auxiliar.

Errores típicos a evitar

IncorreutoCorreutoPor qué
Goizean joan dutGoizean joan naizJoan ye intransitivu, va con izan (naiz).
Mikel egunkaria irakurri daMikelek egunkaria irakurri duIrakurri ye transitivu: suxetu con -k, auxiliar du.
Gaur gosaltzen dut etxeanGaur gosaldu dut etxeanSi quies pasáu reciente, ensin -tzen.
Atzo lanera joan naizAtzo lanera joan nintzen (pasáu completu)Con atzo y otros periodos yá zarraos úsase’l pasáu completu; el pasáu reciente ye pa güei.

Nota: pa aiciones d’ayeri úsase’l pasáu completu (joan nintzen, jan nuen), que ye propiu del nivel A2. N’A1 céntrate en contar lo de güei col pasáu reciente; si dalguna vez dices atzo joan naiz van entendete, pero lo estándar ye atzo joan nintzen.

Combinándolo col habitual

Esto ye clave: los dos sistemes conviven y davezu mestúrense nuna mesma conversación.

Egunero zazpietan esnatzen naiz, baina gaur zazpi eta erdietan esnatu naiz. — Cada día espierto a les siete, pero güei espertéme a les siete y media.

Normalean kafea hartzen dut, baina gaur tea hartu dut. — Davezu tomo café, pero güei tomé té.

Saber alternar ye la base del nivel A1: si dominas les dos formes y los dos auxiliares, yá tienes la columna vertebral del euskera oral cotidianu.

Pa rematar: la meyor manera de fixar to esto ye contar el to día en voz alta cada nueche enantes d’acostate, mentanto una selmana. Si te falta una pallabra, gárrala — pero l’exerciciu mental de pasalo too a euskera ye lo qu’automatiza’l sistema NOR/NOR-NORK. Aurrera!

Ejercicios

¿Cuála ye la traducción correuta de "Esta mañana espertéme tarde"?

Na frase "Mikelek egunkaria irakurri du", ¿por qué "Mikelek" lleva -k?

Almorcé tostaes y café = Tostadak eta kafea (rellena: partizipio + auxiliar pa "yo").

Fui al euskaltegi andando = Euskaltegira oinez (rellena: partizipio + auxiliar).

Tarxeta 1 de 12