Saltar al conteníu
Esta traducción ta en beta: pue haber frases ensin traducir o gazapos.Informar en Feedback

A1 · Unidad 1

¿Cuándo? Marcadores temporales (gaur, atzo, gaur goizean)

~10 min

Pa contar bien lo que pasó, precises dicir cuándo. Esta lleición date los marcadores que se combinen col pasáu reciente p’afitar les aiciones nel tiempu.

Los marcadores básicos

EuskeraAsturianu
gaurgüei
atzoayeri
biharmañana
etzitrasmañana
orainagora
oraintxeagora mesmu
lehenenantes
gerollueu, dempués

Si te fixisti, atzo (ayeri) y bihar (mañana) son dos pallabres tan curties que s’aprienden d’un golpe. Etzi (trasmañana) ye una pallabra que l’asturianu nun tien nuna sola pieza — un pequeñu regalu del euskera.

Combinando con momentos del día

Los marcadores combínense con goizean, arratsaldean, gauean y compañía de la unidá anterior. La fórmula ye: marcador + parte del día.

EuskeraAsturianu
gaur goizeanesta mañana / güei pela mañana
gaur eguerdiangüei a mediudía
gaur arratsaldeanesta tarde
gaur gaueanesta nueche
atzo goizeanayeri pela mañana
atzo arratsaldeanayeri pela tarde
atzo gaueananueche
bihar goizeanmañana pela mañana

Atención: gaur gauean ye “esta nueche” (la nueche que tienes per delantre o la que tas viviendo); atzo gauean ye “anueche”. L’euskera estrema bien claramente.

Frecuencia y veces

EuskeraAsturianu
behinuna vez
bi aldizdos veces
hiru aldiztres veces
askotandavezu, munches veces
batzuetandacuando
inoiz eznunca
gaur goizetikdende esta mañana
aste honetanesta selmana
hilabete honetanesti mes

Frases con pasáu reciente y marcadores

Gaur goizean lanera joan naiz autoz. — Esta mañana fui al trabayu en coche.

Gaur arratsaldean Mikelekin egon naiz. — Esta tarde tuvi con Mikel.

Gaur oso berandu esnatu naiz. — Güei dispertéme bien tarde.

Gaur eguerdian etxean bazkaldu dut. — Güei a mediudía comí en casa.

Aste honetan bi aldiz egon naiz zinean. — Esta selmana tuvi dos veces nel cine.

L’orde de la frase

N’euskera l’orde típicu d’una frase con marcador temporal ye:

CUÁNDO + ÓNDE + QUÉ + VERBU

Gaur goizean + euskaltegian + euskara + ikasi dut. — Esta mañana estudié euskera nel euskaltegi.

Nun ye la única posibilidá — l’euskera permite mover los elementos pa enfatizar — pero si sigues esti orde nun yerres.

Mini-conversación

— Eta gaur zer egin duzu, Maialen?

Gaur goizean lanera joan naiz oinez. Eguerdian lagunekin bazkaldu dut tabernan. Arratsaldean etxera bueltatu naiz eta liburua irakurri dut. Gauean ez dut afaldu, asko jan baitut bazkarian.

Nota: gaur abarca tol día actual. Si quies precisar, amiesta’l momentu (gaur goizean, gaur arratsaldean). En conversaciones corrientes, Zer egin duzu gaur? entiéndese como “¿qué fixisti güei en xeneral?”.

Ejercicios

"Atzo arratsaldean" significa…

Quies dicir "Esta mañana almorcé en casa". ¿Cómo lo dices?

Estrema: "askotan" frente a "behin". ¿Qué quieren dicir?

Trasmañana = (rellena la pallabra).

Empareya cada pallabra cola so traducción.

Tarxeta 1 de 18