Iritzia eta konpletiboak — Opinar e completivas con -ela

Para A2 expresar a opinión é unha das competencias clave. Esta lección dáche:

As fórmulas para abrir unha opinión.
A completiva con -ela (que…).
A negación da opinión con -enik (non creo que…).
A causa con -lako e zeren (porque…).

Abrir unha opinión

Galego	Euskera
Creo que…	Uste dut…
Paréceme que…	Iruditzen zait…
Na miña opinión	Nire ustez
Para min	Niretzat
Sei que…	Badakit…
Estou de acordo	Ados nago
Non estou de acordo	Ez nago ados
Tes razón	Arrazoia duzu
É verdade	Egia da

A completiva con -ela

Cando a opinión introduce outra frase, o verbo subordinado leva o sufixo -(e)la (“que…”). O cambio é moi regular:

Sen sufixo	Con -ela	Galego
da	dela	que é / que está
naiz	naizela	que (eu) son
zara	zarela	que ti es
du	duela	que o ten
ditu	dituela	que os ten
dut	dudala	que (eu) o teño
zen	zela	que era
nuen	nuela	que (eu) o tiña
etorriko da	etorriko dela	que virá

Uste dut Anboto pozik dagoela. — Creo que Anboto está contento.

Badakit gauza zailak gertatu direla. — Sei que pasaron cousas difíciles.

Argi dago euskaraz hobeto hitz egiten duela. — Está claro que fala mellor en éuscaro.

Negación de opinión: -enik

Cando dis “non creo que + verbo”, o sufixo do subordinado cambia a -enik:

Galego	Euskera
Non creo que sexa bo	Ez dut uste ona denik
Non creo que veñan	Ez dut uste etorriko direnik
Non me parece que sexa verdade	Ez zait iruditzen egia denik

É a forma específica da negación con verbos de opinión. En afirmativo: uste dut ona dela. En negativo: ez dut uste ona denik.

Outras estruturas opinativas

Estas estruturas combinan adxectivo + da + frase con -ela:

Galego	Euskera
Está claro que…	Argi dago + -(e)la
É importante que…	Garrantzitsua da + -tzea
É verdade que…	Egia da + -(e)la
É posible que…	Posible da + -tzea
É lóxico que…	Logikoa da + -(e)la
É interesante…	Interesgarria da + -tzea

Argi dago ikasten ari zarela. — Está claro que estás a estudar.

Garrantzitsua da euskaraz hitz egitea. — É importante falar en éuscaro.

Causais: -lako e zeren

Para expresar a causa (“porque”), tes dúas vías:

Sufixo -lako (subordinado, o máis común)

verbo + -lako

Galego	Euskera
Porque veu	Etorri delako
Porque teño fame	Goseak nagoelako (o gose naizelako)
Porque é importante	Garrantzitsua delako
Porque non me gusta	Ez zaidalako gustatzen

Etxean nago gaixorik nagoelako. — Estou na casa porque estou enfermo.

Bilbora joaten naiz lana bertan dudalako. — Vou a Bilbao porque teño o traballo alí.

Conxunción zeren (ao principio da frase)

Galego	Euskera
Porque é importante	…, zeren* garrantzitsua baita*
…, xa que veu	…, zeren* etorri baita*

É a forma “romana” da causa, máis formal ou xornalística. Na fala prefírese -lako.

Mini-debate

— Olatz, uste dut Bilbo Donostia baino interesgarriagoa dela.

— Ez nago ados. Donostia askoz politagoa da, uste dut, itsasoa duelako ondoan.

— Egia da itsasoa duela, baina Bilbon museo gehiago daudela ere egia da.

— Bai, baina iruditzen zait giroa, kalea, jendea… Donostian goxoagoak direla. Eta Donostiako pintxoak Bilbokoak baino hobeak direla ere bai!

Estruturas útiles en lista

Galego	Euskera
Penso que é importante	Garrantzitsua dela* uste dut*
Sei que ten razón	Arrazoia duela* badakit*
Non creo que veñan	Ez dut uste etorriko direnik
Está claro que ten problemas	Argi dago arazoak dituela
Porque está enfermo	Gaixorik dagoelako
Porque fai frío	Hotz egiten duelako

Trampas frecuentes

Non esquezas a dobre cara: -ela en afirmativo, -enik en negativo de opinión.
O sufixo -ela pégase ao verbo conxugado, non ao participio: etorriko da → etorriko dela.
Se a opinión é moi forte, en castelán usas o subxuntivo, en éuscaro non hai diferenza tallante: uste dut ondo dagoela (creo que está ben) e zalantza dut ondo dagoenik (dubido de que estea ben) usan formas distintas pero non un “subxuntivo” formal.

Nota pedagóxica: a fórmula Nire ustez + frase + -lako + frase é probablemente a ferramenta de A2 máis rendible para opinar e argumentar. Exemplo modelo:

Nire ustez euskara ikastea garrantzitsua da gure herriaren hizkuntza delako. (“Na miña opinión, aprender éuscaro é importante porque é a lingua do noso pobo”.)