Ohiturak eta planak — "ohi" y os tres tiempos chuntos
~14 min
Zaguera lección d’a unidat — y zarre d’un ciclo enorme: con o futuro ya en a pocha, dominas os tres tiempos. Ista lección adhibe a guinda (ohi, o “soler” basco) y te fa mover una mesma idea por pasau, present-habito y futuro. Isto ye, exactament, o que un tribunal d’A2 quiere sentir.
”Ohi” — o soler basco
participio + ohi + auxiliar
Aragonés
Basco
Suelo ir en bici a o treballo
Lanera bizikletaz joan ohi naiz
Solemos minchar en casa d’a yaya
Amonaren etxean bazkaldu ohi dugu
Suele venir tarde
Berandu etorri ohi da
Soleba fumar (ya no)
Erre ohi nuen
Dos apuntes:
A posición ye fixa: entre participio y auxiliar. Joan ohi naiz ✓ — nunca ohi joan naiz.
Con l’auxiliar en pasau obtienes “soleba”: joan ohi nintzen (soleba ir). Ye primo chirmán de l’imperfecto que ya conoixes (joaten nintzen) — ohi subraya o costumbre.
Y sin “ohi”? O present habitual (joaten naiz) ya expresa habito. Ohi ye un refuerzo elegant, muit de texto escrito y d’examen. Fè-lo servir quan quieras sonar fino: Igandeetan hondartzara joan ohi gara.
Os adverbios que acompanyan a l’habito
Aragonés
Basco
Normalment
normalean
A mayoría d’as vegadas
gehienetan
Cuasi siempre
ia beti
A vegadas
batzuetan
Cuasi nunca
ia inoiz ez
Cada maitín / cada anyo
goizero / urtero
Os domingos
igandeetan
O mapa completo d’os tiempos (a tuya chuleta definitiva)
Idea
Basco
Tiempo
Voi (habito)
joaten naiz / joan ohi naiz
presente habitual
Soi indo
joaten ari naiz
presente en curso
He iu (hue)
joan naiz
pasado reciente
Fui (un día)
joan nintzen
pasado puntual
Iba / soleba ir
joaten nintzen / joan ohi nintzen
pasado habitual
Iré
joango naiz
futuro
Seis caixetas. Un solo verbo. Todas tuyas.
Mini-texto: antes, agora y maitín
Lehen, lanera autoz joan ohi nintzen: ordu erdi trafikoan, egunero. Orain bizikletaz joaten naiz — hamar minutu, eta gainera kirola egiten dut. Datorren urtean etxetik gertuago biziko naiz, eta orduan oinez joango naiz. Nire medikua pozik egongo da! 😄
Dialogo de repaso (os tres tiempos en acción)
— Zer egin ohi duzu igandeetan?
— Normalean berandu jaiki eta familiarekin bazkaldu ohi dut. Baina datorren igandean ezberdina izango da: Behobia-Donostia lasterketa korrituko dut!
— Ederki! Entrenatu ohi zara?
— Bai, gaztetan asko korritzen nuen, gero utzi egin nion… eta aurten berriro hasi naiz. Bihar azken entrenamendua egingo dut.
— Ba, zorte on! Helmugan egongo naiz, animatzen. 💪
Ejercicios
"Igandeetan mendira joan ohi naiz" significa…
An se coloca "ohi"?
Triga a frase que parla d'un HABITO D'O PASAU:
Solemos minchar en casa d'a yaya = amonaren etxean bazkaldu dugu.
Antes soleba fumar, agora no fumo y maitín tampoco no fumaré: lehen erre ohi , orain ez dut erretzen, eta bihar ere ez dut erreko.