Ohiturak eta planak — "ohi" y los tres tiempos xuntos
~14 min
Última lleición de la unidá — y zarru d’un ciclu enorme: col futuru yá nel bolsu, domines los tres tiempos. Esta lleición pon la guinda (ohi, el “soler” eusquera) y te fai mover una mesma idea per pasáu, presente-hábitu y futuru. Esto ye, esautamente, lo qu’un tribunal d’A2 quier oyer.
”Ohi” — el soler eusquera
participiu + ohi + auxiliar
Castellán
Eusquera
Suelo dir en bici al trabayu
Lanera bizikletaz joan ohi naiz
Solemos comer u la güela
Amonaren etxean bazkaldu ohi dugu
Suel venir tarde
Berandu etorri ohi da
Solía fumar (yá non)
Erre ohi nuen
Dos apuntes:
La posición ye fixa: ente participiu y auxiliar. Joan ohi naiz ✓ — nunca ohi joan naiz.
Col auxiliar en pasáu obtienes “solía”: joan ohi nintzen (solía dir). Ye primu hermanu del imperfectu que yá conoces (joaten nintzen) — ohi sorraya’l vezu.
¿Y ensin “ohi”? El presente habitual (joaten naiz) yá espresa vezu. Ohi ye un refuerzu elegante, mui de testu escritu y d’esame. Úsalu cuando quieras sonar finu: Igandeetan hondartzara joan ohi gara.
Los alverbios qu’acompañen al vezu
Castellán
Eusquera
Normalmente
normalean
Les más de les vegaes
gehienetan
Casi siempre
ia beti
A vegaes
batzuetan
Casi nunca
ia inoiz ez
Cada mañana / cada añu
goizero / urtero
Los domingos
igandeetan
El mapa completu de los tiempos (la to chuleta definitiva)
Idea
Eusquera
Tiempu
Voi (vezu)
joaten naiz / joan ohi naiz
presente habitual
Toi diendo
joaten ari naiz
presente en curso
Fui (güei)
joan naiz
pasado reciente
Fui (un día)
joan nintzen
pasado puntual
Diba / solía dir
joaten nintzen / joan ohi nintzen
pasado habitual
Diré
joango naiz
futuro
Seis caxelles. Un solu verbu. Toes toes.
Mini-testu: enantes, agora y mañana
Lehen, lanera autoz joan ohi nintzen: ordu erdi trafikoan, egunero. Orain bizikletaz joaten naiz — hamar minutu, eta gainera kirola egiten dut. Datorren urtean etxetik gertuago biziko naiz, eta orduan oinez joango naiz. Nire medikua pozik egongo da! 😄
Diálogu de repás (los tres tiempos n’aición)
— Zer egin ohi duzu igandeetan?
— Normalean berandu jaiki eta familiarekin bazkaldu ohi dut. Baina datorren igandean ezberdina izango da: Behobia-Donostia lasterketa korrituko dut!
— Ederki! Entrenatu ohi zara?
— Bai, gaztetan asko korritzen nuen, gero utzi egin nion… eta aurten berriro hasi naiz. Bihar azken entrenamendua egingo dut.
— Ba, zorte on! Helmugan egongo naiz, animatzen. 💪
Ejercicios
"Igandeetan mendira joan ohi naiz" significa…
¿Ónde se coloca "ohi"?
Escueyi la fras que fala d'un VEZU DEL PASÁU:
Solemos comer en casa la güela = amonaren etxean bazkaldu dugu.
Enantes solía fumar, agora non fumo y mañana tampoco nun fumaré: lehen erre ohi , orain ez dut erretzen, eta bihar ere ez dut erreko.