Sentimenduak eta loturak — sentimientos y connectors
~13 min
Ista lección integra dos bloques A2 muito productivos:
Sentimientos y estaus d’animo (os basicos os conoixes d’A1; aquí amplías).
Connectors discursivos pa argumentar y matizar: gainera, hala ere, beraz, alde batetik…
Con isto zarras a unidat y obtienes ferramientas pa opinions más elaboradas.
Sentimientos: a formula con egon + estau
A mayoría de sentimientos pasachers van con egon + adchectivo u adverbio en estau:
Aragonés
Basco
Contento
Pozik nago
Triste
Triste nago
Enfadau
Haserre nago
Nervioso
Urduri nago
Tranquilo
Lasai nago
Aburriu
Aspertuta nago
Cansau
Nekatuta nago
Avergoñau
Lotsatuta nago
Enamorau
Maitemindurik nago
Ye o mesmo patrón d’A1 (pozik, triste, lasai) ampliau con aspertuta, nekatuta, lotsatuta, maitemindurik.
Sentimientos con izan: beldur naiz
Beluns sentimientos fundos van con izan:
Aragonés
Basco
Tiengo medrana
Beldur naiz
Tiens razón
Arrazoia duzu
Tiengo curiosidat
Jakin-mina dut
Tiengo ganas
Gogoa dut / Gogoz nago
No tiengo ganas
Gogorik ez dut
Beldur naiz autoz joateko. — Tiengo medrana d’ir en auto.
Sentimientos con NOR-NORI: lotsa ematen dit
Una formula muito basca: o sentimiento “te da”:
Aragonés
Basco
Me fa vergonya
Lotsa ematen dit
Me fa pena
Pena ematen dit
Me fa rabia
Amorrua ematen dit
Me fa medrana
Beldurra ematen dit
Hori esateak lotsa ematen dit. — Me fa vergonya decir-lo.
Albiste horrek pena handia ematen dit. — Ixa noticia me fa muita pena.
Jartzen naiz / jarri naiz
Pa expresar o cambio d’estau (“meter-se nervioso, contento, triste”):
Aragonés
Basco
Me meto nervioso
Urduri jartzen naiz
Se metió triste
Triste jarri zen
Nos metiemos contentos
Pozik jarri ginen
S’enfada por cosa
Edozergatik haserretzen da
Verbos psicolochicos frecuents
Verbo
Significau
gustatu
gustar
maite izan
querer / amar
gorrotatu / higuindu
odiar
beldurtu
espantar-se
aspertu
aburrir-se
haserretu
enfadar-se
lasaitu
calmar-se
poztu
alegrar-se
triste jarri / atsekabetu
entristir-se
kezkatu
preocupar-se
Asko maite ditut nire gurasoak. — Quiero muito a os míos pais.
Ez kezkatu, dena ondo aterako da. — No te preocupes, tot saldrá bien.
Connectors discursivos
Pa filvanar opinions y argumentos:
Adición
Aragonés
Basco
Amás
gainera
Y tamién
eta baita ere / …ere
Sobre tot
batez ere
Gainera, prezioa ere ona da. — Amás, o pre tamién ye bueno.
Causa / consecuencia
Aragonés
Basco
Por tanto
beraz
Por ixo
horregatik
Por ixa razón
arrazoi horregatik
Berandu da; beraz, joango naiz. — Ye tarde; por tanto, me’n voi.
Contraste / oposición
Aragonés
Basco
Manimenos
hala ere
Pero
baina
D’atra man
bestetik
En cambio
aldiz / berriz
Berandu da; hala ere, etorriko naiz. — Ye tarde; manimenos, vendré.
Organizar o discurso
Aragonés
Basco
D’una man… d’atra…
Alde batetik… bestetik…
Primero… dimpués…
Lehenengo… gero…
Pa rematar
Azkenik
En resumen
Laburbilduz
Estructuras coordinadas A2
Istas son construccions que amaneixen en qualsequier examen A2:
Aragonés
Basco
Ni… ni…
Ez… ez…
Tanto… como…
Bai… bai… / Hala… nola…
No solo…, sino tamién
Ez bakarrik…, baita ere…
…tamién (incluसो)
…ere bai
Ez Anboto, ez Olatz ez dira etorri. — Ni Anboto ni Olatz no han veniu.
Bai goizean, bai arratsaldean, lan egin behar dut. — Tanto de maitins como de tardes he de treballar.
Mini-texto opinión
Niretzat garrantzitsua da gauean ondo lo egitea. Alde batetik, lasaitu egiten gara. Bestetik, hurrengo egunean indartsuago gaude. Gainera, osasunarentzat ezinbestekoa da: zazpi-zortzi ordu lo egiten ez baditugu, gaixotzeko probabilitate handiagoa dugu. Hala ere, ez da beti erraza izaten: askotan ezin dut lo hartu kezkatuta nagoelako. Beraz, lo egiten lagunduko didan errutina bat behar dut.
Truco pa A2: o “esqueleto opinativo”
Quan te demanden opinar en A2, sigue ista plantilla:
1. Nire ustez + tema + -(e)la.
2. Alde batetik, + razón1 + -lako.
3. Bestetik, + razón2.
4. Hala ere, + matización.
5. Beraz, + conclusión.
Con ixo construyes un paragrafo completo d’A2.
Nota cultural: muitos textos A2 oficials (carta a l’editor, foro, redacción d’examen) demandan ista estructura argumentativa. Practica-la con temas cutianos: o esporte, a comida, as rez socials, o treballo, as fiestas d’o lugar.
Ejercicios
"Beldur naiz" significa…
"Hala ere, etorriko naiz" significa…
Estoi nervioso por l'examen = Azterketagatik urduri .