Quando? Marcadores de tempo (gaur, atzo, gaur goizean)
Para contar bem o que aconteceu, você precisa dizer quando. Esta lição te dá os marcadores que se combinam com o passado recente para situar as ações no tempo.
Os marcadores básicos
| Basco | Português |
|---|---|
| gaur | hoje |
| atzo | ontem |
| bihar | amanhã |
| etzi | depois de amanhã |
| orain | agora |
| oraintxe | agora mesmo |
| lehen | antes |
| gero | logo, depois |
Se você reparou, atzo (ontem) e bihar (amanhã) são duas palavras tão curtas que se aprende de uma vez só. Etzi (depois de amanhã) é uma palavra que o português não tem em uma só peça — um pequeno presente do basco.
Combinando com momentos do dia
Os marcadores se combinam com goizean, arratsaldean, gauean e companhia da unidade anterior. A fórmula é: marcador + parte do dia.
| Basco | Português |
|---|---|
| gaur goizean | esta manhã / hoje de manhã |
| gaur eguerdian | hoje ao meio-dia |
| gaur arratsaldean | esta tarde / hoje à tarde |
| gaur gauean | esta noite / hoje à noite |
| atzo goizean | ontem de manhã |
| atzo arratsaldean | ontem à tarde |
| atzo gauean | ontem à noite |
| bihar goizean | amanhã de manhã |
Atenção: gaur gauean é “esta noite” (a noite que você tem pela frente ou a que está vivendo); atzo gauean é “ontem à noite”. O basco distingue muito claramente.
Frequência e vezes
| Basco | Português |
|---|---|
| behin | uma vez |
| bi aldiz | duas vezes |
| hiru aldiz | três vezes |
| askotan | frequentemente, muitas vezes |
| batzuetan | às vezes |
| inoiz ez | nunca |
| gaur goizetik | desde esta manhã |
| aste honetan | esta semana |
| hilabete honetan | este mês |
Frases com passado recente e marcadores
Gaur goizean lanera joan naiz autoz. — Esta manhã fui ao trabalho de carro.
Gaur arratsaldean Mikelekin egon naiz. — Esta tarde estive com Mikel.
Gaur oso berandu esnatu naiz. — Hoje acordei muito tarde.
Gaur eguerdian etxean bazkaldu dut. — Hoje ao meio-dia almocei em casa.
Aste honetan bi aldiz egon naiz zinean. — Esta semana estive duas vezes no cinema.
A ordem da frase
Em basco, a ordem típica de uma frase com marcador de tempo é:
QUANDO + ONDE + O QUÊ + VERBO
Gaur goizean + euskaltegian + euskara + ikasi dut. — Esta manhã estudei basco no euskaltegi.
Não é a única possibilidade — o basco permite mover os elementos para enfatizar — mas se você seguir esta ordem, não tem erro.
Miniconversa
— Eta gaur zer egin duzu, Maialen?
— Gaur goizean lanera joan naiz oinez. Eguerdian lagunekin bazkaldu dut tabernan. Arratsaldean etxera bueltatu naiz eta liburua irakurri dut. Gauean ez dut afaldu, asko jan baitut bazkarian.
Nota: gaur abrange todo o dia atual. Se quiser especificar, adicione o momento (gaur goizean, gaur arratsaldean). Em conversas comuns, Zer egin duzu gaur? é entendido como “o que você fez hoje em geral?”.
Ejercicios
"Atzo arratsaldean" significa…
Você quer dizer "Esta manhã tomei café da manhã em casa". Como se diz?
Diferencie: "askotan" vs "behin". O que significam?
Depois de amanhã = (preencha a palavra).