Blincar a lo conteniu
Ista traducción ye en beta: puet haber frases sin traducir u erratas.Reportar en Feedback

A1 · Unidad 1

Cuan? Marcadors temporals (gaur, atzo, gaur goizean)

~10 min

Pa contar bien o que ha pasau, precisas decir cuan. Ista lección te da os marcadors que se combinan con o pasau recient pa anclar as accions en o tiempo.

Os marcadors basicos

EuskeraAragonés
gaurhue
atzoahier
biharmaitín
etzipasau maitín
orainagora
oraintxeagora mesmo
lehenantes
gerodimpués

Si t’has fixau, atzo (ahier) y bihar (maitín) son dos parolas tan curtas que s’aprenden d’un truco. Etzi (pasau maitín) ye una parola que o castellano no tiene en una sola pieza — un chiquet present de l’euskera.

Combinando con momentos d’o día

Os marcadors se combinan con goizean, arratsaldean, gauean y companyía d’a unidat anterior. A formula ye: marcador + parte d’o día.

EuskeraAragonés
gaur goizeaniste maitín / hue de maitins
gaur eguerdianhue a meyo día
gaur arratsaldeanista tardi
gaur gaueanista nueit
atzo goizeanahier de maitins
atzo arratsaldeanahier tardi
atzo gaueanahier nueit
bihar goizeanmaitín de maitins

Pare cuenta: gaur gauean ye “ista nueit” (a nueit que tienes per debant u a que yes vivindo); atzo gauean ye “ahier nueit”. L’euskera distingue muit clarament.

Frecuencia y vegadas

EuskeraAragonés
behinuna vegada
bi aldizdos vegadas
hiru aldiztres vegadas
askotana sobén, muitas vegadas
batzuetana vegadas
inoiz eznunca
gaur goizetikdende iste maitín
aste honetanista semana
hilabete honetaniste mes

Frases con pasau recient y marcadors

Gaur goizean lanera joan naiz autoz. — Iste maitín he iu a treballar en auto.

Gaur arratsaldean Mikelekin egon naiz. — Ista tardi he estau con Mikel.

Gaur oso berandu esnatu naiz. — Hue m’he espertato muit tardi.

Gaur eguerdian etxean bazkaldu dut. — Hue a meyo día he minchau en casa.

Aste honetan bi aldiz egon naiz zinean. — Ista semana he estau dos vegadas en o cine.

L’orden d’a frase

En euskera l’orden tipico d’una frase con marcador temporal ye:

CUAN + AON + QUÉ + VERBO

Gaur goizean + euskaltegian + euskara + ikasi dut. — Iste maitín he estudiau euskera en o euskaltegi.

No ye a unica posibilidat — l’euskera permite mover os elementos pa emfatizar — pero si sigues iste orden no t’entivocas.

Mini-charrada

— Eta gaur zer egin duzu, Maialen?

Gaur goizean lanera joan naiz oinez. Eguerdian lagunekin bazkaldu dut tabernan. Arratsaldean etxera bueltatu naiz eta liburua irakurri dut. Gauean ez dut afaldu, asko jan baitut bazkarian.

Nota: gaur abarca tot o día actual. Si quiers precisar, adhibe o momento (gaur goizean, gaur arratsaldean). En conversacions corrients, Zer egin duzu gaur? s’entiende como “qué has feito hue en cheneral?”.

Ejercicios

"Atzo arratsaldean" quiere decir…

Quiers decir "Iste maitín he desayuno en casa". Cómo lo dices?

Distingue: "askotan" vs "behin". Qué quieren decir?

Pasau maitín = (replena a parola).

Empareya cada parola con la suya traducción.

Tarcheta 1 de 18

(toca ta veyer la traducción)