Zaguera unidat d’o livel — la de ligar capezos. Prencipiamos con a preba reina d’o tuyo pasau: contar una vida entera, a tuya u la de cualsiquier. Ye O exercicio clasico d’examen A2 y, de paso, a millor traza de conoixer a belún.
As fitas d’una vida
Aragonés
Eusquera
Naixer
jaio (jaio nintzen/zen)
Creixer
hazi
Ir a la escuela
eskolara joan
Estudiar (cursar)
ikasketak egin
Prencipiar a treballar
lanean hasi
Casar-se
ezkondu
Tener fillos
seme-alabak izan
Mudar-se
bizitzera joan / etxez aldatu
Chubilar-se
erretiroa hartu
Morir
hil
As calendatas y as epocas
1990ean jaio nintzen. — Naixié en 1990. (anyo + -ean)
Gaztaroan Iruñean bizi izan zen. — En a suya choventut vivió en Pamplona.
Garai hartan ez zegoen internetik. — En ixa epoca no i heba internet.
Urte askoan irakasle ibili zen. — Mientres muitas anyadas treballó de profesora.
Una biografía redonda (modelo d’examen)
Elbira Zipitria 1906an jaio zen, Zumaian, eta Donostian hazi zen. Gaztetan irakasle-ikasketak egin zituen. Gerra ostean, euskarazko eskolak debekatuta zeuden, baina Elbirak umeei euskaraz irakasten zien bere etxean, isilpean. Urte askoan aritu zen lan horretan, eta gaur egun euskal eskolaren aitzindaritzat hartzen dugu. 1982an hil zen, baina bere lana gure ikastoletan bizi da oraindik.
Para cuenta en l’equipo completo: jaio zen / hazi zen (NOR), egin zituen / irakasten zien (NORK y NORI), zeuden / zegoen (descripcions)… Tot o pasau de l’A2 en un paragrafo.
O tuyo turno: o escleto
Ni [urtea]n jaio nintzen, [herria]n. [Herria]n hazi nintzen eta [ikasketak] egin nituen. [Urtea]n [lana]n hasi nintzen. Orain [herria]n bizi naiz eta [zaletasuna] gustatzen zait. Etorkizunean [plana egingo dut].
Pasau → present → futuro. Tres tiempos, una vida: a respuesta perfecta a “parla-me de tu”.
Preguntar por a vida de l’atro
Non jaio zinen? — An naixiés?
Non hazi zinen? — An creixiés?
Zer ikasi zenuen? — Qué estudiés?
Noiz hasi zinen lanean? — Cuan prencipiés a treballar?
Nolakoa zen zure herria garai hartan? — Cómo yera o tuyo lugar en ixa epoca?
Ejercicios
"1990ean jaio nintzen Gasteizen" quiere dicir…
Cuál ye l'ORDEN natural d'una biografía?
Se casoron en 2015 = 2015ean ezkondu .
Estudió medicina en Bilbao = medikuntza-ikasketak Bilbon egin .