Biografia — explicar ua vida

Darrèra unitat deth nivèu — era de ligar caps. Començam damb era pròva reina deth tòn passat: explicar ua vida sancera, era tua o era de quinsevolha. Ei ER exercici classic d’examen A2 e, ath madeish temps, era melhor manèra de conéisher a quauquarrés.

Es hitos d’ua vida

Castelhan	Basc
Néisher	jaio (jaio nintzen/zen)
Créisher	hazi
Anar ara escòla	eskolara joan
Estudiar (har estudis)	ikasketak egin
Començar a trabalhar	lanean hasi
Maridar-se	ezkondu
Aver mainatges	seme-alabak izan
Mudar-se	bizitzera joan / etxez aldatu
Jubilar-se	erretiroa hartu
Morir	hil

Es dates e es epòques

1990ean jaio nintzen. — Neishegui en 1990. (an + -ean)

Gaztaroan Iruñean bizi izan zen. — Pendent era sua joenessa demorèc en Pamplona.

Garai hartan ez zegoen internetik. — En aquera epòca non i auie internet.

Urte askoan irakasle ibili zen. — Pendent fòrça ans trabalhèc de mèstra.

Ua biografia redona (modèu d’examen)

Elbira Zipitria 1906an jaio zen, Zumaian, eta Donostian hazi zen. Gaztetan irakasle-ikasketak egin zituen. Gerra ostean, euskarazko eskolak debekatuta zeuden, baina Elbirak umeei euskaraz irakasten zien bere etxean, isilpean. Urte askoan aritu zen lan horretan, eta gaur egun euskal eskolaren aitzindaritzat hartzen dugu. 1982an hil zen, baina bere lana gure ikastoletan bizi da oraindik.

Fixa-te en equip complet: jaio zen / hazi zen (NOR), egin zituen / irakasten zien (NORK e NORI), zeuden / zegoen (descripcions)… Tot eth passat der A2 en un paragraf.

Eth tòn torn: er esquelet

Ni [urtea]n jaio nintzen, [herria]n. [Herria]n hazi nintzen eta [ikasketak] egin nituen. [Urtea]n [lana]n hasi nintzen. Orain [herria]n bizi naiz eta [zaletasuna] gustatzen zait. Etorkizunean [plana egingo dut].

Passat → present → futur. Tres temps, ua vida: era responsa perfècta a “parla-me de tu”.

Demanar pera vida der aute

Non jaio zinen? — On neishegueres?

Non hazi zinen? — On creishegueres?

Zer ikasi zenuen? — Qué estudières?

Noiz hasi zinen lanean? — Quan comencères a trabalhar?

Nolakoa zen zure herria garai hartan? — Com ère eth tòn pòble en aquera epòca?