Gehiegi, gutxiegi, gero eta — الزيادة، النقصان، والتدرج
~12 min
يكمل هذا الدرس المقارنات بجزأين إضافيين:
الزيادة والنقصان (-egi, gehiegi, gutxiegi).
صيغة المقارنة التدريجية (أكثر فأكثر / أقل فأقل: gero eta…).
بالإضافة إلى بعض المحددات المفيدة للتخصيص (pixka bat, askoz, dezente).
اللاحقة -egi — “جداً” أو “أكثر من اللازم”
للقول بأن شيئًا ما مفرط، تضيف -egi إلى الصفة (ثم -a النهائية إذا كانت مع اسم معرّف):
الصفة
مفرط
handia (كبير)
handiegia (كبير جدًا)
txikia (صغير)
txikiegia
garestia (غالٍ)
garestiegia
beroa (ساخن)
beroegia
hotza (بارد)
hotzegia
zaila (صعب)
zailegia
azkarra (سريع)
azkarregia
Alkandora hau handiegia da niretzat. — هذا القميص كبير جدًا بالنسبة لي.
Kafea beroegi dago. — القهوة ساخنة جدًا.
Ikastaroa zailegia zen guretzat. — كان المساق صعبًا جدًا بالنسبة لنا.
Gehiegi و gutxiegi
كظروف مستقلة:
العربية
الباسكية
أكثر من اللازم
gehiegi
أقل من اللازم / غير كافٍ
gutxiegi
ناس أكثر من اللازم
jende gehiegi
ماء قليل جدًا
ur gutxiegi
Gehiegi jan dut. — لقد أكلت أكثر من اللازم.
Gutxiegi lo egiten duzu. — أنت تنام قليلاً (أقل من اللازم).
Hori gehiegi da niretzat. — هذا أكثر من اللازم بالنسبة لي.
صيغة المقارنة التدريجية: gero eta + -ago
للتعبير عن “أكثر فأكثر X” أو “أقل فأقل X”، تستخدم اللغة الباسكية صيغة معبرة جدًا:
gero eta + adjetivo/adverbio-ago(a)
العربية
الباسكية
أغلى فأغلى
Gero eta garestiagoa
أبرد فأبرد
Gero eta hotzagoa
أفضل فأفضل
Gero eta hobea
أسوأ فأسوأ
Gero eta okerragoa
أكثر فأكثر
Gero eta gehiago
أقل فأقل
Gero eta gutxiago
أسرع فأسرع
Gero eta azkarrago
أبطأ فأبطأ
Gero eta polikiago
Bilbo gero eta handiagoa da. — بيلباو تكبر أكثر فأكثر.
Eguraldia gero eta okerrago dago. — الطقس يزداد سوءًا.
Gazteek gero eta gutxiago hitz egiten dute euskaraz. — الشباب يتحدثون الباسكية أقل فأقل.
خدعة للتذكر:gero eta تعني حرفيًا “ثم و” — الفكرة هي “ثم، ثم، ثم المزيد…”. إنها الطريقة الباسكية للتعبير عن التدرج.
Hain — “جداً” أو “إلى هذا الحد” (مع النفي أو بدونه)
العربية
الباسكية
إنه كبير جدًا
Hain handia da
ليس غاليًا إلى هذا الحد
Ez da hain garestia
إنه جميل جدًا!
Hain polita da!
للتعبير عن “ليس… مثل…”، تُستخدم bezain (الدرس السابق):
Ez da zuk uste duzun bezain ona. — ليس جيدًا كما تظن.
محددات الكمية
لتخصيص المقارنات:
العربية
الباسكية
مثال
قليلاً
pixka bat
Pixka bat handiagoa (أكبر قليلاً)
بعض الشيء
zerbait / zertxobait
Zertxobait txikiagoa (أصغر بعض الشيء)
إلى حد كبير
dezente
Dezente hobea (أفضل بكثير)
كثيرًا
askoz
Askoz hobea (أفضل بكثير)
كثيرًا جدًا
askoz hobea / askoz garestiagoa
Etxe hau zurea baino askoz handiagoa da. — هذا المنزل أكبر بكثير من منزلك.
Pixka bat goizago etorriko naiz. — سآتي أبكر قليلاً.
Hain… ezen / hainbeste… (مستوى متقدم)
ما بعد المستوى A2 الصارم، من المفيد التعرف على:
Hain + صفة + non/ezen — جدًا… لدرجة أن: Hain pozik zegoen, non kantatzen hasi zen (كان سعيدًا جدًا لدرجة أنه بدأ يغني).
Hainbeste — الكثير (كمية مؤكدة): Hainbeste lan dago!
نص قصير
Garazi sukaldari ona da, baina kafea beroegi ipintzen du beti. Lehengo egunean hain bero zegoen, ezen ezin nuen edan! Eta hori ez da dena: pintxo bakoitzean olio gehiegi botatzen du. Pixka bat gutxiago beharko luke. Hala ere, hura gero eta hobea da: orain dela urtebete askoz okerragoa zen.
حوار قصير
— Olatz, etxe berri hori zer moduz?
— Eder askoa, baina garestiegia zen guretzat. Eta logelak txikiegiak ziren.
— Eta orain bilatzen ari zaretena nolakoa da?
— Gero eta zailagoa da etxebizitza on bat aurkitzea. Prezioak gero eta altuagoak dira eta etxebizitza on guztiek dute lehia gehiegi.
ملاحظة ثقافية: ندرة السكن الميسور التكلفة (etxebizitza) هو موضوع متكرر في أي محادثة من المستوى A2 حول الشؤون الحالية: gero eta garestiago, pisu eskuragarri gutxiegi, askoz okerrago lehen baino. هذا الدرس يمنحك المفردات للمشاركة.