Saltar al contenido

A2 · Unidad 1

Gehiegi, gutxiegi, gero eta — exceso, defecto y progresivo

~12 min

Esta lección completa las comparaciones con dos piezas más:

  1. Exceso y defecto (-egi, gehiegi, gutxiegi).
  2. Comparativo progresivo (cada vez más / menos: gero eta…).

Más algunos modificadores útiles para matizar (pixka bat, askoz, dezente).

El sufijo -egi — “demasiado”

Para decir que algo es excesivo, añades -egi al adjetivo (y luego la -a final si va con sustantivo determinado):

AdjetivoExcesivo
handia (grande)handiegia (demasiado grande)
txikia (pequeño)txikiegia
garestia (caro)garestiegia
beroa (caliente)beroegia
hotza (frío)hotzegia
zaila (difícil)zailegia
azkarra (rápido)azkarregia

Alkandora hau handiegia da niretzat. — Esta camisa es demasiado grande para mí.

Kafea beroegi dago. — El café está demasiado caliente.

Ikastaroa zailegia zen guretzat. — El curso era demasiado difícil para nosotros.

Gehiegi y gutxiegi

Como adverbios independientes:

CastellanoEuskera
Demasiadogehiegi
Demasiado poco / insuficientegutxiegi
Demasiada gentejende gehiegi
Muy poca aguaur gutxiegi

Gehiegi jan dut. — He comido demasiado.

Gutxiegi lo egiten duzu. — Duermes (demasiado) poco.

Hori gehiegi da niretzat. — Eso es demasiado para mí.

El comparativo progresivo: gero eta + -ago

Para “cada vez más X” o “cada vez menos X”, el euskera usa una fórmula muy expresiva:

gero eta + adjetivo/adverbio-ago(a)

CastellanoEuskera
Cada vez más caroGero eta garestiagoa
Cada vez más fríoGero eta hotzagoa
Cada vez mejorGero eta hobea
Cada vez peorGero eta okerragoa
Cada vez másGero eta gehiago
Cada vez menosGero eta gutxiago
Cada vez más rápidoGero eta azkarrago
Cada vez más despacioGero eta polikiago

Bilbo gero eta handiagoa da. — Bilbao es cada vez más grande.

Eguraldia gero eta okerrago dago. — El tiempo está cada vez peor.

Gazteek gero eta gutxiago hitz egiten dute euskaraz. — Los jóvenes hablan cada vez menos en euskera.

Truco mnemotécnico: gero eta literalmente “luego y” — la idea es “luego, y luego, y luego más…”. Es la forma vasca de expresar progresión.

Hain — “tan” (con o sin negación)

CastellanoEuskera
Es tan grandeHain handia da
No es tan caroEz da hain garestia
¡Es tan bonito!Hain polita da!

Para “no es tan… como…” se usa bezain (lección anterior):

Ez da zuk uste duzun bezain ona. — No es tan bueno como tú piensas.

Modificadores de cantidad

Para matizar las comparaciones:

CastellanoEuskeraEjemplo
Un pocopixka batPixka bat handiagoa (un poco más grande)
Algozerbait / zertxobaitZertxobait txikiagoa (algo más pequeño)
BastantedezenteDezente hobea (bastante mejor)
MuchoaskozAskoz hobea (mucho mejor)
Muchísimoaskoz hobea / askoz garestiagoa

Etxe hau zurea baino askoz handiagoa da. — Esta casa es mucho más grande que la tuya.

Pixka bat goizago etorriko naiz. — Vendré un poco antes.

Hain… ezen / hainbeste… (registro alto)

Más allá de A2 estricto, conviene reconocer:

  • Hain + adjetivo + non/ezen — tan… que: Hain pozik zegoen, non kantatzen hasi zen (estaba tan contento que se puso a cantar).
  • Hainbeste — tanto/a (cantidad enfática): Hainbeste lan dago!

Mini-texto

Garazi sukaldari ona da, baina kafea beroegi ipintzen du beti. Lehengo egunean hain bero zegoen, ezen ezin nuen edan! Eta hori ez da dena: pintxo bakoitzean olio gehiegi botatzen du. Pixka bat gutxiago beharko luke. Hala ere, hura gero eta hobea da: orain dela urtebete askoz okerragoa zen.

— Olatz, etxe berri hori zer moduz?

— Eder askoa, baina garestiegia zen guretzat. Eta logelak txikiegiak ziren.

— Eta orain bilatzen ari zaretena nolakoa da?

Gero eta zailagoa da etxebizitza on bat aurkitzea. Prezioak gero eta altuagoak dira eta etxebizitza on guztiek dute lehia gehiegi.

Nota cultural: la escasez de vivienda asequible (etxebizitza) es un tema recurrente en cualquier conversación A2 sobre la actualidad: gero eta garestiago, pisu eskuragarri gutxiegi, askoz okerrago lehen baino. Esta lección te da el vocabulario para participar.

Ejercicios

"Gehiegi jan dut" significa…

"Gero eta hotzago" significa…

Esta camisa es demasiado grande = Alkandora hau da.

Tarjeta 1 de 14

Empareja cada palabra con su traducción.