Gehiegi, gutxiegi, gero eta — excess, defect, and progressive
This lesson completes comparisons with two more pieces:
- Excess and defect (-egi, gehiegi, gutxiegi).
- Progressive comparative (more and more / less and less: gero eta…).
Plus some useful modifiers to add nuance (pixka bat, askoz, dezente).
The suffix -egi — “too”
To say something is excessive, you add -egi to the adjective (and then the final -a if it goes with a definite noun):
| Adjective | Excessive |
|---|---|
| handia (big) | handiegia (too big) |
| txikia (small) | txikiegia |
| garestia (expensive) | garestiegia |
| beroa (hot) | beroegia |
| hotza (cold) | hotzegia |
| zaila (difficult) | zailegia |
| azkarra (fast) | azkarregia |
Alkandora hau handiegia da niretzat. — This shirt is too big for me.
Kafea beroegi dago. — The coffee is too hot.
Ikastaroa zailegia zen guretzat. — The course was too difficult for us.
Gehiegi and gutxiegi
As independent adverbs:
| English | Basque |
|---|---|
| Too much | gehiegi |
| Too little / not enough | gutxiegi |
| Too many people | jende gehiegi |
| Too little water | ur gutxiegi |
Gehiegi jan dut. — I’ve eaten too much.
Gutxiegi lo egiten duzu. — You sleep too little.
Hori gehiegi da niretzat. — That’s too much for me.
The progressive comparative: gero eta + -ago
For “more and more X” or “less and less X”, Basque uses a very expressive formula:
gero eta + adjective/adverb-ago(a)
| English | Basque |
|---|---|
| More and more expensive | Gero eta garestiagoa |
| Colder and colder | Gero eta hotzagoa |
| Better and better | Gero eta hobea |
| Worse and worse | Gero eta okerragoa |
| More and more | Gero eta gehiago |
| Less and less | Gero eta gutxiago |
| Faster and faster | Gero eta azkarrago |
| Slower and slower | Gero eta polikiago |
Bilbo gero eta handiagoa da. — Bilbao is getting bigger and bigger.
Eguraldia gero eta okerrago dago. — The weather is getting worse and worse.
Gazteek gero eta gutxiago hitz egiten dute euskaraz. — Young people speak Basque less and less.
Mnemonic tip: gero eta literally means “later and” — the idea is “later, and later, and then more…”. It’s the Basque way of expressing progression.
Hain — “so” (with or without negation)
| English | Basque |
|---|---|
| It’s so big | Hain handia da |
| It’s not so expensive | Ez da hain garestia |
| It’s so beautiful! | Hain polita da! |
For “not as… as…” you use bezain (previous lesson):
Ez da zuk uste duzun bezain ona. — It’s not as good as you think.
Quantity modifiers
To add nuance to comparisons:
| English | Basque | Example |
|---|---|---|
| A little | pixka bat | Pixka bat handiagoa (a little bigger) |
| A bit | zerbait / zertxobait | Zertxobait txikiagoa (a bit smaller) |
| Quite a bit | dezente | Dezente hobea (quite a bit better) |
| Much | askoz | Askoz hobea (much better) |
| A whole lot | askoz hobea / askoz garestiagoa |
Etxe hau zurea baino askoz handiagoa da. — This house is much bigger than yours.
Pixka bat goizago etorriko naiz. — I’ll come a little earlier.
Hain… ezen / hainbeste… (formal register)
Beyond a strict A2 level, it’s useful to recognize:
- Hain + adjective + non/ezen — so… that: Hain pozik zegoen, non kantatzen hasi zen (he was so happy that he started to sing).
- Hainbeste — so much/many (emphatic quantity): Hainbeste lan dago!
Mini-text
Garazi sukaldari ona da, baina kafea beroegi ipintzen du beti. Lehengo egunean hain bero zegoen, ezen ezin nuen edan! Eta hori ez da dena: pintxo bakoitzean olio gehiegi botatzen du. Pixka bat gutxiago beharko luke. Hala ere, hura gero eta hobea da: orain dela urtebete askoz okerragoa zen.
Mini-dialogue
— Olatz, etxe berri hori zer moduz?
— Eder askoa, baina garestiegia zen guretzat. Eta logelak txikiegiak ziren.
— Eta orain bilatzen ari zaretena nolakoa da?
— Gero eta zailagoa da etxebizitza on bat aurkitzea. Prezioak gero eta altuagoak dira eta etxebizitza on guztiek dute lehia gehiegi.
Cultural note: the scarcity of affordable housing (etxebizitza) is a recurring topic in any A2-level conversation about current events: gero eta garestiago, pisu eskuragarri gutxiegi, askoz okerrago lehen baino. This lesson gives you the vocabulary to participate.
Ejercicios
"Gehiegi jan dut" means…
"Gero eta hotzago" means…
This shirt is too big = Alkandora hau da.