Tus frases ya saben QUÉ pasó; esta lección les enseña a decir CUÁNDO con precisión de relojero: cuando llegué, antes de salir, después de comer, mientras dormías. Tres piezas y las combinaciones salen solas.
Pieza 1: -NEAN (cuando)
Se monta sobre el -n que aprendiste ayer en las zehar-galderak (¿ves cómo encaja todo?):
Directa
Con “cuando”
iristen naiz
iristen naizenean — cuando llego
iritsi nintzen
iritsi nintzenean — cuando llegué
euria egiten du
euria egiten duenean — cuando llueve
txikia nintzen
txikia nintzenean — cuando era pequeño
Etxera iristen naizenean, kafe bat hartzen dut. — Cuando llego a casa, me tomo un café.
Txikia nintzenean, herrian bizi ginen. — Cuando era pequeño, vivíamos en el pueblo.
Deitu duzunean, bileran nengoen. — Cuando has llamado, estaba en una reunión.
Pieza 2: AURRETIK / BAINO LEHEN (antes de)
Participio + aurretik (o baino lehen, equivalente):
Lanera joan aurretik, kirola egiten dut. — Antes de ir al trabajo, hago deporte.
Atera baino lehen, leihoak itxi. — Antes de salir, cierra las ventanas.
Pieza 3: ONDOREN / ETA GERO (después de)
Participio + ondoren (o eta gero):
Bazkaldu ondoren, siesta txiki bat. — Después de comer, una siestecita.
Lana bukatu eta gero, poteo bat? — Después de acabar el trabajo, ¿un poteo?
El bonus: BITARTEAN (mientras)
Umeak lo egiten duen bitartean, aiton-amonek kafea hartzen dute. — Mientras el niño duerme, los abuelos toman café.
Zu prestatzen zaren bitartean, ni autoa ateratzen ari naiz. — Mientras te preparas, yo voy sacando el coche.
La rutina, ahora con costuras
Goizean, jaiki eta gero, dutxatu egiten naiz. Gosaldu aurretik, korrika egiten dut ordu erdiz. Lanera noanean, podcast bat entzuten dut. Lana bukatzen dudanean, erosketak egiten ditut, eta afaldu ondoren, serie bat ikusten dugu. Ohera joan baino lehen, biharko arropa prestatzen dut. Aspergarria? Ez: antolatua. 😄
Diálogo
— Noiz deituko dizut? Lanean zaudenean ezin duzu hartu, ezta?
— Ez. Deitu lana bukatzen dudanean — seiak ondoren.
— Ados. Eta afaldu aurretik ala ondoren geratuko gara?
— Afaldu bitartean! Pintxo batzuk hartuko ditugu. 😄
Ejercicios
"Etxera iritsi nintzenean, deitu nizun" significa…
"Bazkaldu ondoren, siesta" — ¿cuándo cae la siesta?
Elige la frase correcta para "antes de salir de casa, apaga las luces":
Cuando llueve, leo en casa = euria egiten , etxean irakurtzen dut.
Después de cenar, salimos a pasear = afaldu , paseatzera ateratzen gara.