Denborazkoak — cuando, enantes y dempués
Les tos frases yá saben QUÉ pasó; esta lleición enséñate a dicir CUÁNDO con precisión de reloxeru: cuando llegué, antes de salir, después de comer, mientras dormías. Tres pieces y les combinaciones salen soles.
Pieza 1: -NEAN (cuando)
Móntase sobre la -n qu’aprendisti ayeri nes zehar-galderak (¿ves cómo encaxa too?):
| Directa | Con «cuando» |
|---|---|
| iristen naiz | iristen naizenean — cuando llego |
| iritsi nintzen | iritsi nintzenean — cuando llegué |
| euria egiten du | euria egiten duenean — cuando llueve |
| txikia nintzen | txikia nintzenean — cuando yera pequeñu |
Etxera iristen naizenean, kafe bat hartzen dut. — Cuando llego a casa, tomo un café.
Txikia nintzenean, herrian bizi ginen. — Cuando yera pequeñu, vivíemos nel pueblu.
Deitu duzunean, bileran nengoen. — Cuando llamesti, taba nuna xunta.
Pieza 2: AURRETIK / BAINO LEHEN (enantes de)
Participiu + aurretik (o baino lehen, equivalente):
Lanera joan aurretik, kirola egiten dut. — Enantes de dir al trabayu, faigo deporte.
Atera baino lehen, leihoak itxi. — Enantes de salir, zarra les ventanes.
Pieza 3: ONDOREN / ETA GERO (dempués de)
Participiu + ondoren (o eta gero):
Bazkaldu ondoren, siesta txiki bat. — Dempués de comer, una siestina.
Lana bukatu eta gero, poteo bat? — Dempués d’acabar el trabayu, ¿un poteo?
El bonus: BITARTEAN (mientres)
Umeak lo egiten duen bitartean, aiton-amonek kafea hartzen dute. — Mientres el neñu duerme, los güelos tomen café.
Zu prestatzen zaren bitartean, ni autoa ateratzen ari naiz. — Mientres te prepares, yo voi sacando’l coche.
La rutina, agora con cordures
Goizean, jaiki eta gero, dutxatu egiten naiz. Gosaldu aurretik, korrika egiten dut ordu erdiz. Lanera noanean, podcast bat entzuten dut. Lana bukatzen dudanean, erosketak egiten ditut, eta afaldu ondoren, serie bat ikusten dugu. Ohera joan baino lehen, biharko arropa prestatzen dut. Aspergarria? Ez: antolatua. 😄
Diálogu
— Noiz deituko dizut? Lanean zaudenean ezin duzu hartu, ezta?
— Ez. Deitu lana bukatzen dudanean — seiak ondoren.
— Ados. Eta afaldu aurretik ala ondoren geratuko gara?
— Afaldu bitartean! Pintxo batzuk hartuko ditugu. 😄
Ejercicios
"Etxera iritsi nintzenean, deitu nizun" significa…
"Bazkaldu ondoren, siesta" — ¿cuándo cai la siesta?
Escueyi la fras correcta pa «enantes de salir de casa, apaga les lluces»:
Cuando llueve, lleo en casa = euria egiten , etxean irakurtzen dut.
Dempués de cenar, salimos a pasiar = afaldu , paseatzera ateratzen gara.