A natureza — o monte, o mar e a paisaxe

Nova unidade: aire libre. Comezamos polo escenario — monte, bosque, río e mar — que en Euskal Herria non é decorado: é plan de domingo, relixión laica e tema de conversa infinito.

O monte

Galego	Éuscaro
O monte	mendia
O cumio	gailurra
A ladeira	magala
O bosque	basoa
A árbore	zuhaitza
O sendeiro	bidezidorra
A rocha / pena	harkaitza
O val	harana

Bidezidorretik gora, bi ordutan gailurrera iritsiko gara. — Sendeiro arriba, en dúas horas chegaremos ao cumio.

Basoan barrena ibili ginen, eta ez genuen inor ikusi. Bakea. — Andamos polo bosque e non vimos a ninguén. Paz.

A auga

Galego	Éuscaro
O río	ibaia
O encoro / pantano	urtegia
A fervenza	ur-jauzia
O mar	itsasoa
A praia	hondartza
As ondas	olatuak
O cantil	labarra

Uda honetan ibaian bainatuko gara, hondartzan jende gehiegi dago eta. — Este verán bañarémonos no río, que na praia hai demasiada xente. (O -egi e o eta causal, traballando.)

Describir a paisaxe

Hemendik bista ikusgarria dago: harana, basoa eta urrutian itsasoa. — Desde aquí hai unha vista impresionante: o val, o bosque e ao lonxe o mar.

Udazkenean basoa kolore ederrekoa da: horia, gorria, marroia. — No outono o bosque ten cores preciosas.

Zuhaitz hori oso zaharra da — ehun urte baino gehiago ditu. — Esa árbore é moi vella: máis de cen anos. (Comparativos da unidade 04.)

Diálogo: o plan de domingo

— Igandean mendira joango gara? Anbotora, adibidez.

— Anboto? Hori gogorra da niretzat! Zerbait errazagoa, mesedez…

— Ados: Urkiolara igoko gara, bidezidor lasai batetik. Gailurrean hamaiketakoa.

— Hamaiketakoarekin konbentzitu nauzu. 😄

Nota: o mendizaletasuna (afección ao monte) é identidade pura: cada pobo ten o seu monte “propio” e o seu cumio con caixa de correo. A palabra hamaiketakoa —o xantar das once— é a verdadeira razón pola que moitos soben. Non o digas moi alto.