Natura — era montanha, era mar e eth paisatge

Unitat naua: aire liure. Començam per scenari — montanha, bòsc, arriu e mar — qu’en Euskal Herria non ei un decorat: ei un plan de dimenge, religion laica e un tèma de conversacion infinit.

Era montanha

Castelhan	Basc
Era montanha	mendia
Eth tuc	gailurra
Eth vessant	magala
Eth bòsc	basoa
Er arbre	zuhaitza
Eth sendèr	bidezidorra
Era ròca / pena	harkaitza
Era val	harana

Bidezidorretik gora, bi ordutan gailurrera iritsiko gara. — Sendèr ensus, en dues ores arribaram ath tuc.

Basoan barrena ibili ginen, eta ez genuen inor ikusi. Bakea. — Caminèrem peth bòsc e non vedérem a arrés. Patz.

Er aigua

Castelhan	Basc
Er arriu	ibaia
Er embassament / pantan	urtegia
Era cascada	ur-jauzia
Era mar	itsasoa
Era platja	hondartza
Es vagues	olatuak
Eth penya-segat	labarra

Uda honetan ibaian bainatuko gara, hondartzan jende gehiegi dago eta. — Aguest ostiu mos banharam en arriu, pr’amor qu’ena platja i a massa gent. (Eth -egi e eth eta causau, en tot foncionar.)

Descríuer eth paisatge

Hemendik bista ikusgarria dago: harana, basoa eta urrutian itsasoa. — D’aciu i a ua vista espectaclosa: era val, eth bòsc e ath luenh era mar.

Udazkenean basoa kolore ederrekoa da: horia, gorria, marroia. — En agor eth bòsc a de fòrça beròges colors.

Zuhaitz hori oso zaharra da — ehun urte baino gehiago ditu. — Aqueth arbre ei fòrça vielh: a mès de cent ans. (Comparatius dera unitat 04.)

Dialòg: eth plan de dimenge

— Igandean mendira joango gara? Anbotora, adibidez.

— Anboto? Hori gogorra da niretzat! Zerbait errazagoa, mesedez…

— Ados: Urkiolara igoko gara, bidezidor lasai batetik. Gailurrean hamaiketakoa.

— Hamaiketakoarekin konbentzitu nauzu. 😄

Nòta: eth mendizaletasuna (afeccion pera montanha) ei identitat pura: cada pòble a era sua montanha “pròpria” e eth sòn tuc damb ua bóstia. Eth mot hamaiketakoa — er esdejuar des onze — ei era vertadèra rason per qué molti i pugen. Non ac digues fòrça fòrt.