Natura — o mont, a mar y o paisache

Nueva unidat: aire libre. Empecipiamos por o escenario — mont, selva, río y mar — que en Euskal Herria no ye un decorau: ye plan de domingo, relichión laica y tema de conversación infinito.

O mont

Aragonés	Basco
O mont	mendia
A tuca	gailurra
A ladera	magala
A selva	basoa
L’árbol	zuhaitza
O sendero	bidezidorra
A roca / penya	harkaitza
A val	harana

Bidezidorretik gora, bi ordutan gailurrera iritsiko gara. — Sendero entalto, en dos horas plegaremos ta la tuca.

Basoan barrena ibili ginen, eta ez genuen inor ikusi. Bakea. — Caminemos por a selva y no viemos a dengún. Paz.

L’augua

Aragonés	Basco
O río	ibaia
O entibo / pantano	urtegia
A cascada	ur-jauzia
A mar	itsasoa
A placha	hondartza
As ondas	olatuak
O cinglo	labarra

Uda honetan ibaian bainatuko gara, hondartzan jende gehiegi dago eta. — Iste verano nos banyaremos en o río, que en a placha bi ha masiau de chent. (O -egi y o eta causal, treballando.)

Describir o paisache

Hemendik bista ikusgarria dago: harana, basoa eta urrutian itsasoa. — Dende aquí bi ha una vista impresionant: a val, a selva y a lo luent a mar.

Udazkenean basoa kolore ederrekoa da: horia, gorria, marroia. — En agüerro a selva tiene colors preciosas.

Zuhaitz hori oso zaharra da — ehun urte baino gehiago ditu. — Ixe árbol ye muito viello: más de cient anyos. (Comparativos d’a unidat 04.)

Dialogo: o plan de domingo

— Igandean mendira joango gara? Anbotora, adibidez.

— Anboto? Hori gogorra da niretzat! Zerbait errazagoa, mesedez…

— Ados: Urkiolara igoko gara, bidezidor lasai batetik. Gailurrean hamaiketakoa.

— Hamaiketakoarekin konbentzitu nauzu. 😄

Nota: o mendizaletasuna (afición a o mont) ye identidat pura: cada lugar tiene o suyo mont “propio” y a suya tuca con una bústia. A parola hamaiketakoa — o almuerzo d’as once — ye a verdadera razón por a que muitos puyan. No lo digas guaire alto.