Lana eta lanbideak — trabayu y entrevista llaboral
A2 ábrete’l mundu del trabayu más allá de “soi estudiante / soi profesor”. Agora entres a falar de:
- Tipos de trabayu y xornaes.
- Entrevista llaboral.
- Currículum y esperiencia.
- Facer una descripción del trabayu que tienes o quies.
Profesiones — repás ampliau
A1 cubría les clásiques (medikua, ikaslea, irakaslea, sukaldaria). N’A2 amiestes:
| Castellán | Eusquera |
|---|---|
| Periodista | kazetaria |
| Programador/a | programatzailea |
| Diseñador/a | diseinatzailea |
| Inxenieru/a | ingeniaria |
| Arquiteutu/a | arkitektoa |
| Abogáu/ada | abokatua |
| Notariu/a | notarioa |
| Empresariu/a | enpresari |
| Comerciante | merkataria |
| Conductor/a | gidaria |
| Bomberu/a | suhiltzailea |
| Funcionariu/a | funtzionarioa |
| Auxiliar | laguntzailea |
| Vendedor/a | saltzailea |
| Albañil | igeltseroa |
| Fontaneru/a | iturgina |
| Eletricista | elektrizista |
Trucu: munches profesiones acaben en -le, -tzaile o -ari: saltzaile, irakasle, gidari, sukaldari, kazetari. Son sufixos productivos.
El sufixu -dun (“que tien/lleva”)
Recuerda esti sufixu d’A1 — productivu n’oficios:
| Castellán | Eusquera |
|---|---|
| Falante d’eusquera | euskalduna |
| Campeón (que tien la txapela) | txapelduna |
| Camioneru | kamioiduna |
Falar del trabayu
| Castellán | Eusquera |
|---|---|
| ¿En qué trabayes? | Zertan egiten duzu lan? |
| Trabayo nuna oficina | Bulego batean lan egiten dut |
| Soi autónomu/a | Autonomoa naiz / Autoenplegatua naiz |
| Toi en paru | Langabezian nago |
| Toi de baxa | Bajan nago |
| Tengo contratu indefiníu | Kontratu mugagabea daukat |
| Tengo contratu temporal | Kontratu mugatua daukat |
| Trabayo a turnos | Txandaka egiten dut lan |
Xornada y horariu
| Castellán | Eusquera |
|---|---|
| Xornada completa | Lanaldi osoa |
| Media xornada | Lanaldi erdia |
| Hora estra | Aparteko ordua |
| Trabayar de 9 a 5 | Bederatzietatik bostetara lan egin |
| Vez de mañana / tarde / nueche | Goizeko / arratsaldeko / gaueko txanda |
| Vacaciones | Oporrak |
| Permisu | Baimena |
La entrevista llaboral
Pasos típicos y vocabulariu:
| Castellán | Eusquera |
|---|---|
| Ufierta d’emplegu | lan-eskaintza |
| Currículum / CV | curriculuma |
| Carta de presentación | aurkezpen-gutuna |
| Entrevista de trabayu | lan-elkarrizketa |
| Esperiencia | esperientzia |
| Referencies | erreferentziak |
| Idiomes | hizkuntzak |
| Habilidaes | trebetasunak |
| Estudios | ikasketak |
Frases típiques nuna entrevista
| Castellán | Eusquera |
|---|---|
| Cuéntame daqué de ti | Konta iezadazu zerbait zuri buruz |
| ¿Por qué quies esti puestu? | Zergatik nahi duzu lanpostu hau? |
| ¿Qué esperiencia tienes? | Zer esperientzia daukazu? |
| Falo eusquera, castellán ya inglés | Euskaraz, gaztelaniaz eta ingelesez hitz egiten dut |
| Toi disponible dende xunu | Ekainetik aurrera nago eskuragarri |
| ¿Qué soldata quies? | Zer soldata nahi duzu? |
Oraciones de relativu con -(e)n
Pa describir el to trabayu en términos más complexos, conviénte usar la relativa:
verbu conxugáu + -(e)n + sustantivu
| Castellán | Eusquera |
|---|---|
| El trabayu que tengo | Daukadan lana |
| La empresa onde trabayo | Lan egiten dudan enpresa |
| Los compañeros que conozo | Ezagutzen ditudan lankideak |
| El sueldu que cobro | Jasotzen dudan soldata |
| El cursu que fixi | Egin nuen ikastaroa |
Cómo se forma: verbu en presente o pasáu + sufixu -(e)n + sustantivu.
dut → dudan, du → duen, zen → zen, zuen → zuen (cuando yá termina en -n, nun s’amiesta nada estra).
Ye un recursu clave p’A2 qu’apaez na unidá 5 con dellos usos: na entrevista (duzun esperientzia) y en presentaciones (ezagutzen dudan jendea). En B1 afóndase.
Mini-diálogu: lan-elkarrizketa
— Egun on. Eseri, mesedez. Konta iezadazu zertan lan egin duzun orain arte.
— Bai. Bost urtez lan egin dut Bilboko diseinu-enpresa batean. Han daukadan zeregina bezeroentzako proiektuak diseinatzea da.
— Ondo. Eta zergatik nahi duzu lanpostu hau?
— Iruditzen zait zuen enpresa interesgarriagoa dela, eta nire trebetasunak hobeto erabili ahal izango ditudala. Gainera, lanaldi erdiko modalitatea eskaintzen duzuelako, hori asko interesatzen zait.
Mini-testu: descripción del trabayu
Lander kazetari lanetan dabil hamar urtetik hona. Bilboko egunkari batean lan egiten du, lanaldi osoan. Goizeko zortzietan hasten da eta bostetan amaitzen du. Berarentzat garrantzitsuena albisteak ondo kontatzea da. Soldata ez da oso handia, baina gustatzen zaion lana dauka, eta lankide jatorrak ditu.
Nota cultural: n’Euskal Herria munches ufiertes d’emplegu públicu (Osakidetza, Eusko Jaurlaritza, conceyos) puntúen la conocencia del eusquera con un sistema de “perfiles” (PL1, PL2, PL3, PL4). Aprender eusquera nun ye solo cultural: pa munchos puestos públicos ye competitivu.
Ejercicios
"Lan-elkarrizketa" significa…
"Soldata" significa…
Trabayu a media xornada = erdiko lana daukat.