Lana eta lanbideak — traballo e entrevista laboral
O A2 ábreche o mundo do traballo máis aló de “son estudante / son profesor”. Agora entras a falar de:
- Tipos de traballo e xornadas.
- Entrevista laboral.
- Currículo e experiencia.
- Facer unha descrición do traballo que tes ou queres.
Profesións — repaso ampliado
O A1 cubría as clásicas (medikua, ikaslea, irakaslea, sukaldaria). No A2 engades:
| Castelán | Éuscaro |
|---|---|
| Xornalista | kazetaria |
| Programador/a | programatzailea |
| Deseñador/a | diseinatzailea |
| Enxeñeiro/a | ingeniaria |
| Arquitecto/a | arkitektoa |
| Avogado/a | abokatua |
| Notario/a | notarioa |
| Empresario/a | enpresari |
| Comerciante | merkataria |
| Condutor/a | gidaria |
| Bombeiro/a | suhiltzailea |
| Funcionario/a | funtzionarioa |
| Auxiliar | laguntzailea |
| Vendedor/a | saltzailea |
| Albanel | igeltseroa |
| Fontaneiro/a | iturgina |
| Electricista | elektrizista |
Truco: moitas profesións acaban en -le, -tzaile ou -ari: saltzaile, irakasle, gidari, sukaldari, kazetari. Son sufixos produtivos.
O sufixo -dun (“que ten/leva”)
Lembra este sufixo do A1 — produtivo en oficios:
| Castelán | Éuscaro |
|---|---|
| Falante de éuscaro | euskalduna |
| Campión (que ten a txapela) | txapelduna |
| Camioneiro | kamioiduna |
Falar do traballo
| Castelán | Éuscaro |
|---|---|
| ¿En que traballas? | Zertan egiten duzu lan? |
| Traballo nunha oficina | Bulego batean lan egiten dut |
| Son autónomo/a | Autonomoa naiz / Autoenplegatua naiz |
| Estou no paro | Langabezian nago |
| Estou de baixa | Bajan nago |
| Teño contrato indefinido | Kontratu mugagabea daukat |
| Teño contrato temporal | Kontratu mugatua daukat |
| Traballo por quendas | Txandaka egiten dut lan |
Xornada e horario
| Castelán | Éuscaro |
|---|---|
| Xornada completa | Lanaldi osoa |
| Media xornada | Lanaldi erdia |
| Hora extra | Aparteko ordua |
| Traballar de 9 a 5 | Bederatzietatik bostetara lan egin |
| Quenda de mañá / tarde / noite | Goizeko / arratsaldeko / gaueko txanda |
| Vacacións | Oporrak |
| Permiso | Baimena |
A entrevista laboral
Pasos típicos e vocabulario:
| Castelán | Éuscaro |
|---|---|
| Oferta de emprego | lan-eskaintza |
| Currículo / CV | curriculuma |
| Carta de presentación | aurkezpen-gutuna |
| Entrevista de traballo | lan-elkarrizketa |
| Experiencia | esperientzia |
| Referencias | erreferentziak |
| Idiomas | hizkuntzak |
| Habilidades | trebetasunak |
| Estudos | ikasketak |
Frases típicas nunha entrevista
| Castelán | Éuscaro |
|---|---|
| Cóntame algo de ti | Konta iezadazu zerbait zuri buruz |
| ¿Por que queres este posto? | Zergatik nahi duzu lanpostu hau? |
| ¿Que experiencia tes? | Zer esperientzia daukazu? |
| Falo éuscaro, castelán e inglés | Euskaraz, gaztelaniaz eta ingelesez hitz egiten dut |
| Estou dispoñible desde xuño | Ekainetik aurrera nago eskuragarri |
| ¿Que soldo queres? | Zer soldata nahi duzu? |
Oracións de relativo con -(e)n
Para describir o teu traballo en termos máis complexos, convénche usar a relativa:
verbo conxugado + -(e)n + substantivo
| Castelán | Éuscaro |
|---|---|
| O traballo que teño | Daukadan lana |
| A empresa onde traballo | Lan egiten dudan enpresa |
| Os compañeiros que coñezo | Ezagutzen ditudan lankideak |
| O soldo que cobro | Jasotzen dudan soldata |
| O curso que fixen | Egin nuen ikastaroa |
Como se forma: verbo en presente ou pasado + sufixo -(e)n + substantivo.
dut → dudan, du → duen, zen → zen, zuen → zuen (cando xa remata en -n, non se engade nada extra).
É un recurso clave para o A2 que aparece na unidade 5 con varios usos: na entrevista (duzun esperientzia) e en presentacións (ezagutzen dudan jendea). No B1 profúndase.
Minidiálogo: lan-elkarrizketa
— Egun on. Eseri, mesedez. Konta iezadazu zertan lan egin duzun orain arte.
— Bai. Bost urtez lan egin dut Bilboko diseinu-enpresa batean. Han daukadan zeregina bezeroentzako proiektuak diseinatzea da.
— Ondo. Eta zergatik nahi duzu lanpostu hau?
— Iruditzen zait zuen enpresa interesgarriagoa dela, eta nire trebetasunak hobeto erabili ahal izango ditudala. Gainera, lanaldi erdiko modalitatea eskaintzen duzuelako, hori asko interesatzen zait.
Minitexto: descrición do traballo
Lander kazetari lanetan dabil hamar urtetik hona. Bilboko egunkari batean lan egiten du, lanaldi osoan. Goizeko zortzietan hasten da eta bostetan amaitzen du. Berarentzat garrantzitsuena albisteak ondo kontatzea da. Soldata ez da oso handia, baina gustatzen zaion lana dauka, eta lankide jatorrak ditu.
Nota cultural: en Euskal Herria moitas ofertas de emprego público (Osakidetza, Eusko Jaurlaritza, concellos) puntúan o coñecemento do éuscaro cun sistema de “perfís” (PL1, PL2, PL3, PL4). Aprender éuscaro non é só cultural: para moitos postos públicos é competitivo.
Ejercicios
"Lan-elkarrizketa" significa…
"Soldata" significa…
Traballo a media xornada = erdiko lana daukat.