30分、15分、〜分前(eta erdiak, eta laurden, gutxi)
エウスケラの「分」には、ほとんどすべてをカバーする3つの構文があります:eta erdiak(〜時半)、eta laurden(〜時15分)、gutxi(〜前)。コツは、それぞれをどこに置くかを知ることです。
「〜時半」 — 特別なケース
ほかと違って、「〜時半」では時刻も複数形で言い、「半分」という単語も複数形になります:
| 時刻 | エウスケラ |
|---|---|
| 1:30 | Ordu bat eta erdiak dira |
| 2:30 | Ordu bi eta erdiak dira |
| 3:30 | Hiru eta erdiak dira |
| 4:30 | Lau eta erdiak dira |
| 5:30 | Bost eta erdiak dira |
| 7:30 | Zazpi eta erdiak dira |
注目:eta erdiak では数字は前で -ak をつけません(bostak ではなく bost)。複数形はすでに erdiak が担っているからです。
「〜時15分」と、過ぎた分
ちょうどの時刻から分が過ぎたときは、時刻-ak eta 分 の公式を使います:
| 時刻 | エウスケラ |
|---|---|
| 3:05 | Hirurak eta bost dira |
| 4:10 | Laurak eta hamar dira |
| 5:15 | Bostak eta laurden dira |
| 6:20 | Seiak eta hogei dira |
| 7:25 | Zazpiak eta hogeita bost dira |
Laurden は「4分の1」という意味なので、eta laurden = 「〜時15分」となります。
「〜前」 — gutxi は後ろに置く
30分を過ぎたあとは、次の時刻を基準にして gutxi(「足りない、〜前」)という単語で言います。語順は:時刻-ak + 分 + gutxi。
| 時刻 | エウスケラ |
|---|---|
| 6:35 | Zazpiak hogeita bost gutxi dira |
| 7:40 | Zortziak hogei gutxi dira |
| 8:45 | Bederatziak laurden gutxi dira |
| 9:50 | Hamarrak hamar gutxi dira |
| 10:55 | Hamaikak bost gutxi dira |
日本語から来ると、いちばん意外なのは gutxi が数字の 後ろ に来ることです(前ではありません)。Bederatziak laurden gutxi は直訳すると「9時、15分、足りない」となります。
まとめ表
| 概念 | キーワード | 位置 |
|---|---|---|
| 〜時半 | eta erdiak | 時刻の後ろ;数字は -ak なしで使う |
| 〜時15分 | eta laurden | -ak のついた時刻の後ろ |
| 〜時X分 | eta + 数字 | -ak のついた時刻の後ろ |
| 〜時15分前 | laurden gutxi | -ak のついた次の時刻の後ろ |
| 〜時X分前 | 数字 + gutxi | -ak のついた次の時刻の後ろ |
会話例
— Zer ordu da?
— Zazpiak eta laurden dira. (7時15分です。)
— Eta orain?
— Zortziak laurden gutxi dira. (8時15分前です。)
文化メモ: バスクの多くの村では、教会の鐘が今も時刻と15分ごとを知らせています。立ち止まって耳を傾けてみれば、口がそのパターンを自動で言えるようになる前に、耳のほうが先に慣れていくでしょう。
Ejercicios
5時半です。エウスケラではどう言いますか。
3時15分です。どう言いますか。
9時15分前です。どう言いますか。
7時5分です = Zazpiak eta dira.
4時10分前です = Laurak hamar dira.