Saltar al conteníu
Esta traducción ta en beta: pue haber frases ensin traducir o gazapos.Informar en Feedback

A1 · Unidad 1

Y media, y cuartu, menos (eta erdiak, eta laurden, gutxi)

~12 min

Pa los minutos n’euskera hai trés construcciones que dominen casi too: eta erdiak (y media), eta laurden (y cuartu) y gutxi (menos). El truco ta en saber ónde se pon cada cosa.

”Y media” — el casu especial

A diferencia del restu, “y media” fai que la hora tamién se diga en plural — y la pallabra “media” tamién:

HoraEuskera
1:30Ordu bat eta erdiak dira
2:30Ordu bi eta erdiak dira
3:30Hiru eta erdiak dira
4:30Lau eta erdiak dira
5:30Bost eta erdiak dira
7:30Zazpi eta erdiak dira

Fíxate: con eta erdiak el númberu va ensin el -ak delantre (bost, non bostak), porque’l plural yá lo lleva erdiak.

”Y cuartu” y minutos pasaos

Cuando pasaron minutos de la hora exacta uses la fórmula HORA-ak eta MINUTOS:

HoraEuskera
3:05Hirurak eta bost dira
4:10Laurak eta hamar dira
5:15Bostak eta laurden dira
6:20Seiak eta hogei dira
7:25Zazpiak eta hogeita bost dira

Laurden significa “cuartu”, asina que eta laurden = “y cuartu”.

”Menos” — gutxi va detrás

A partir de la media p’alantre, falamos en función de la hora siguiente cola pallabra gutxi (“menos”). L’orde ye: HORA-ak + MINUTOS + gutxi.

HoraEuskera
6:35Zazpiak hogeita bost gutxi dira
7:40Zortziak hogei gutxi dira
8:45Bederatziak laurden gutxi dira
9:50Hamarrak hamar gutxi dira
10:55Hamaikak bost gutxi dira

Si vienes del castellanu, lo más raro ye que gutxi vaya detrás del númberu, non delantre. Bederatziak laurden gutxi lliteralmente ye “les nueves cuartu menos”.

Tabla resume

ConceutuPallabra clavePosición
y mediaeta erdiakdempués de la hora; va col númberu ensin -ak
y cuartueta laurdendempués de la hora con -ak
y X minutoseta + númberudempués de la hora con -ak
menos cuartulaurden gutxidempués de la hora siguiente con -ak
menos X minutosnúmberu + gutxidempués de la hora siguiente con -ak

Exemplu conversacional

— Zer ordu da?

Zazpiak eta laurden dira. (Son les siete y cuartu.)

— Eta orain?

Zortziak laurden gutxi dira. (Son les ocho menos cuartu.)

Nota cultural: en munchos pueblos vascos les campanes de la ilesia sigen marcando les hores y los cuartos. Si te pares a escuchales, l’oíu avézase al patrón enantes de que la to boca lo automatice.

Ejercicios

Son les cinco y media. ¿Cómo lo dices n'euskera?

Son les trés y cuartu. ¿Cómo lo dices?

Son les nueve menos cuartu. ¿Cómo lo dices?

Son les siete y cinco = Zazpiak eta dira.

Son les cuatro menos diez = Laurak hamar dira.

Tarxeta 1 de 10