Demandar en a tabierna ye una d’as cosas mas útils que sabrás decir en basco. A formula basica ye bien directa: nombre d’ixo que quiers + bat (un) + mesedez (per favor). Y ya ye.
A formula minima
Kafe bat, mesedez. — Un café, per favor.
Ixo te resuelve o 80% d’as situacions. Para cuenta en dos cosas:
O substantivo pierde a -a final quan va con bat: kafea → kafe bat.
mesedez se mete a la fin, deseparau por una pausa.
Demandes
En basco
Un café
Kafe bat, mesedez.
Una canya
Zurito bat, mesedez.
Una augua
Ur bat, mesedez.
Un vin tinto
Ardo gorri bat, mesedez.
Una sidra
Sagardo bat, mesedez.
Variants con verbos
Pa sonar un poquet mas natural y menos “robot”, bi ha atras trazas igualment correctas:
Hartuko dut… — Preneré… (literal: “preneré”). Mui usau.
Ebakia hartuko dut. — Preneré un tallau.
Garagardo bat hartuko dut. — Preneré una cerveza.
Niretzat… — Pa yo… (quan soz demandando cuantas personas).
Niretzat kafe hutsa, mesedez. — Pa yo un café solo, per favor.
Nahi dut… — Quiero… (mas directo, en bels contextos puede sonar brusco; millor hartuko dut).
Ufrir y acceptar
Quan belún t’ufre bella cosa:
Nahi duzu kafea? — Quiers café?
Bai, mesedez. — Sí, per favor.
Ez, eskerrik asko. — No, gracias.
Beste bat? — Un atro?
Bai, beste bat hartuko dut. — Sí, en preneré un atro.
Clamar a o cambrero
En basco o “oye / oiga” tipico pa clamar o ficacio ye Aizu! (informal y mui usau) u Mesedez! (un poquet mas formal):
Aizu, ebakia mesedez! — Oye, un tallau per favor!
Comentar y agradeixer
Oso ona dago. — Ye mui bueno.
Goxoa da. — Ye rico / sabroso.
Eskerrik asko! — Muitas gracias!
Ez horregatik. — De res.
Mini-dialogo de tabierna
— Kaixo! Zer nahi duzu? — Ola, qué quiers?
— Kafesnea hartuko dut, mesedez. — Preneré un café con leit, per favor.
— Eta jateko? Ogitarteko bat? — Y pa minchar? Un entropán?
— Ez, eskerrik asko. Kafea bakarrik. — No, gracias. Nomás o café.
— Ederki! — Estupendo!
Nota cultural: en una tabierna basca lo normal ye demandar en a barra, beber de piet y charrar fuerte. Mesedez y eskerrik asko son basicos pero no obligatorios en cada frase — a o contrario que en castellano, no se considera de mala educación un “ebakia” ixuto, siempre que o tono siga cordial.
Ejercicios
"Mesedez" significa…
Quiers demandar un café. Quál ye a formula natural?