Demanar en bar (Tabernan eskatu)
Demanar en bar ei ua des causes mès utiles que vas a saber díder en euskera. Era formula basica ei plan dirècta: nòm dera causa que vòs + bat (un) + mesedez (se vos platz). E ja ei.
Era formula minima
Kafe bat, mesedez. — Un cafè, se vos platz.
Açò te resòlv eth 80% des situacions. Hè-te cas de dues causes:
- Eth substantiu pèrd era
-afinau quan va damb bat: kafea → kafe bat. - mesedez se plaça ath finau, separat per ua pausa.
| Demanes | En euskera |
|---|---|
| Un cafè | Kafe bat, mesedez. |
| Ua canha | Zurito bat, mesedez. |
| Ua aiga | Ur bat, mesedez. |
| Un vin roi | Ardo gorri bat, mesedez. |
| Ua sidra | Sagardo bat, mesedez. |
Variantes damb vèrbs
Entà soar un shinhau mès naturau e mens “robòt”, i a autes manères tanben corrèctes:
- Hartuko dut… — Prenerè… (literau: “prenerè”). Plan emplegat.
- Ebakia hartuko dut. — Prenerè un talhat.
- Garagardo bat hartuko dut. — Prenerè ua cervesa.
- Niretzat… — Entà jo… (quan ètz a demanar diuèrses persones).
- Niretzat kafe hutsa, mesedez. — Entà jo un cafè solet, se vos platz.
- Nahi dut… — Voi… (mès dirècte, en bèri contèxtes pòt soar brusc; milhor hartuko dut).
Aufrir e acceptar
Quan quauquarrés te aufrís quauquarren:
- Nahi duzu kafea? — Vòs cafè?
- Bai, mesedez. — Òc, se vos platz.
- Ez, eskerrik asko. — Non, gràcies.
- Beste bat? — Un aute?
- Bai, beste bat hartuko dut. — Òc, prenerè un aute.
Cridar eth cambrèr
En euskera eth “escota / escotatz” tipic entà cridar era atencion ei Aizu! (informau e plan emplegat) o Mesedez! (bèth pòc mès formau):
Aizu, ebakia mesedez! — Escota, un talhat se vos platz!
Comentar e arregraïr
- Oso ona dago. — Ei fòrça bon.
- Goxoa da. — Ei saborós.
- Eskerrik asko! — Fòrça gràcies!
- Ez horregatik. — D’arren.
Mini-dialòg de bar
— Kaixo! Zer nahi duzu? — Adiu, qué vòs?
— Kafesnea hartuko dut, mesedez. — Prenerè un cafè damb lèit, se vos platz.
— Eta jateko? Ogitarteko bat? — E entà minjar? Un entrepan?
— Ez, eskerrik asko. Kafea bakarrik. — Non, gràcies. Solet eth cafè.
— Ederki! — Plan plan!
Nòta culturau: en ua taberna basca çò de normau ei demanar en barra, béuer de pès e parlar naut. Mesedez e eskerrik asko son basics mès non obligatòris en cada frasa — au contrari qu’en occitan, non se considère maleducat un “ebakia” sec, tostemp qu’eth ton sigue cordiau.
Ejercicios
"Mesedez" vò díder…
Vòs demanar un cafè. Quina ei era formula naturau?
"Prenerè un talhat" = Ebakia .
"Vòs cafè?" = kafea?