Zamawianie w barze to jedna z najprzydatniejszych rzeczy, których nauczysz się mówić po baskijsku. Podstawowa formuła jest bardzo prosta: nazwa tego, co chcesz + bat (jeden) + mesedez (proszę). I to wszystko.
Minimalna formuła
Kafe bat, mesedez. — Kawa, proszę.
To rozwiązuje 80% sytuacji. Zwróć uwagę na dwie rzeczy:
Rzeczownik traci końcowe -a, gdy występuje z bat: kafea → kafe bat.
mesedez umieszcza się na końcu, oddzielone pauzą.
Zamawiasz
Po baskijsku
Kawę
Kafe bat, mesedez.
Małe piwo
Zurito bat, mesedez.
Wodę
Ur bat, mesedez.
Czerwone wino
Ardo gorri bat, mesedez.
Cydr
Sagardo bat, mesedez.
Warianty z czasownikami
Aby brzmieć trochę bardziej naturalnie i mniej „jak robot”, istnieją inne, równie poprawne sposoby:
Hartuko dut… — Wezmę… (dosłownie: „wezmę”). Bardzo popularne.
Ebakia hartuko dut. — Wezmę cortado.
Garagardo bat hartuko dut. — Wezmę piwo.
Niretzat… — Dla mnie… (gdy zamawia kilka osób).
Niretzat kafe hutsa, mesedez. — Dla mnie czarną kawę, proszę.
Nahi dut… — Chcę… (bardziej bezpośrednie, w niektórych kontekstach może zabrzmieć szorstko; lepiej użyć hartuko dut).
Proponowanie i przyjmowanie
Gdy ktoś ci coś proponuje:
Nahi duzu kafea? — Chcesz kawy?
Bai, mesedez. — Tak, proszę.
Ez, eskerrik asko. — Nie, dziękuję.
Beste bat? — Jeszcze jedno?
Bai, beste bat hartuko dut. — Tak, wezmę jeszcze jedno.
Wołanie kelnera
Po baskijsku typowe „hej / proszę pana/pani”, aby zwrócić na siebie uwagę, to Aizu! (nieformalne i bardzo popularne) lub Mesedez! (nieco bardziej formalne):
Aizu, ebakia mesedez! — Hej, cortado proszę!
Komentowanie i dziękowanie
Oso ona dago. — Jest bardzo dobre.
Goxoa da. — Jest pyszne / smaczne.
Eskerrik asko! — Dziękuję bardzo!
Ez horregatik. — Nie ma za co.
Mini-dialog w barze
— Kaixo! Zer nahi duzu? — Cześć, co podać?
— Kafesnea hartuko dut, mesedez. — Wezmę kawę z mlekiem, proszę.
— Eta jateko? Ogitarteko bat? — A do jedzenia? Kanapkę?
— Ez, eskerrik asko. Kafea bakarrik. — Nie, dziękuję. Tylko kawę.
— Ederki! — Świetnie!
Wskazówka kulturowa: w baskijskiej tawernie normalne jest zamawianie przy barze, picie na stojąco i głośne rozmawianie. Mesedez i eskerrik asko są podstawowe, ale nie obowiązkowe w każdym zdaniu — w przeciwieństwie do hiszpańskiego, rzucone od niechcenia „ebakia” nie jest uważane za niegrzeczne, o ile ton jest serdeczny.