Zamawianie w barze (Tabernan eskatu)

Zamawianie w barze to jedna z najbardziej przydatnych rzeczy, jakie nauczysz się mówić po baskijsku. Podstawowa formuła jest bardzo prosta: nazwa tego, co chcesz + bat (jeden) + mesedez (proszę). I to wszystko.

Minimalna formuła

Kafe bat, mesedez. — Kawę, proszę.

To rozwiązuje 80% sytuacji. Zwróć uwagę na dwie rzeczy:

Rzeczownik traci końcowe -a, gdy występuje z bat: kafea → kafe bat.
mesedez stawia się na końcu, oddzielone pauzą.

Zamawiasz	Po baskijsku
Kawę	Kafe bat, mesedez.
Małe piwo	Zurito bat, mesedez.
Wodę	Ur bat, mesedez.
Czerwone wino	Ardo gorri bat, mesedez.
Sidr	Sagardo bat, mesedez.

Warianty z czasownikami

Aby brzmieć trochę bardziej naturalnie i mniej “jak robot”, istnieją inne, równie poprawne sposoby:

Hartuko dut… — Wezmę… (dosłownie: “wezmę”). Bardzo używane.
- Ebakia hartuko dut. — Wezmę kawę z odrobiną mleka.
- Garagardo bat hartuko dut. — Wezmę piwo.
Niretzat… — Dla mnie… (gdy zamawia kilka osób).
- Niretzat kafe hutsa, mesedez. — Dla mnie czarną kawę, proszę.
Nahi dut… — Chcę… (bardziej bezpośrednie, w niektórych kontekstach może brzmieć obcesowo; lepiej hartuko dut).

Proponowanie i przyjmowanie

Gdy ktoś coś ci proponuje:

Nahi duzu kafea? — Chcesz kawy?
Bai, mesedez. — Tak, proszę.
Ez, eskerrik asko. — Nie, dziękuję.
Beste bat? — Jeszcze jedno?
Bai, beste bat hartuko dut. — Tak, wezmę jeszcze jedno.

Wołanie kelnera

W języku baskijskim typowe “hej / przepraszam” do zwrócenia uwagi to Aizu! (nieformalne i bardzo używane) lub Mesedez! (nieco bardziej formalne):

Aizu, ebakia mesedez! — Hej, kawę z mlekiem proszę!

Komentowanie i dziękowanie

Oso ona dago. — Jest bardzo dobre.
Goxoa da. — Jest pyszne / smaczne.
Eskerrik asko! — Bardzo dziękuję!
Ez horregatik. — Nie ma za co.

Mini-dialog w barze

— Kaixo! Zer nahi duzu? — Cześć, czego chcesz?

— Kafesnea hartuko dut, mesedez. — Wezmę kawę z mlekiem, proszę.

— Eta jateko? Ogitarteko bat? — A do jedzenia? Kanapkę?

— Ez, eskerrik asko. Kafea bakarrik. — Nie, dziękuję. Tylko kawę.

— Ederki! — Świetnie!

Nota kulturowa: w baskijskiej tabernie normą jest zamawianie przy barze, picie na stojąco i głośna rozmowa. Mesedez i eskerrik asko są podstawowe, ale nie obowiązkowe w każdym zdaniu — w przeciwieństwie do hiszpańskiego, suche “ebakia” nie jest uznawane za niegrzeczne, o ile ton jest życzliwy.