A onde vas? — o caso NORA
O caso NORA (tamén chamado adlativo) marca o destino dun movemento: cara a onde vas. En galego tradúcese normalmente coa preposición “a” (“vou á casa”, “a Bilbao”, “ao parque”).
A pregunta: Nora?
| Pregunta | Galego |
|---|---|
| Nora zoaz? | A onde vas? |
| Nora doa? | A onde vai? |
| Nora goaz? | A onde vamos? |
| Nora doaz? | A onde van? |
O sufixo: -ra
Para responder, engadimos -ra ao lugar de destino. O padrón adáptase segundo como remate a palabra:
| Final do lugar | Padrón | Exemplo |
|---|---|---|
| -a (orgánica, eskola) | + ra | eskola → eskolara |
| Vogal sen -a final (Bilbo, etxe) | + ra | etxe → etxera, Bilbo → Bilbora |
| Consoante (Madril, Gasteiz) | + era | Madril → Madrilera, Gasteiz → Gasteizera |
Táboa de exemplos
| Lugar | Forma -ra | Frase modelo |
|---|---|---|
| etxe (casa) | etxera | Etxera noa. — Vou á casa. |
| eskola | eskolara | Eskolara doaz. — Van á escola. |
| euskaltegi | euskaltegira | Euskaltegira goaz. — Imos ao euskaltegi. |
| taberna | tabernara | Tabernara zoaz? — Vas ao bar? |
| lan (traballo) | lanera | Lanera nator. — Veño ao traballo. (igualmente -era tras consoante) |
| Bilbo | Bilbora | Bilbora doa. — Vai a Bilbao. |
| Donostia | Donostiara | Donostiara goaz asteburuan. — Imos a Donostia a fin de semana. |
| Madril | Madrilera | Madrilera doaz. — Van a Madrid. |
| mendi (monte) | mendira | Mendira goaz larunbatean. — Imos ao monte o sábado. |
Mini-truco: non → nora seguen o mesmo padrón que kale-an → kale-ra. Se sabes formar Bilbon (en Bilbao), xa sabes formar Bilbora (a Bilbao): cambia -n por -ra. Se sabes formar Madrilen, sabes formar Madrilera.
Zertara? — “A que?”
Para preguntar a que vas (con que obxectivo), úsase Zertara zoaz? e respóndese cun verbo + sufixo -tzera:
| Pregunta | Resposta |
|---|---|
| Zertara zoaz tabernara? | Kafea hartzera. — A tomar café. |
| Zertara doa Kepa supermerkatura? | Erostera. — A comprar. |
| Zertara goaz mendira? | Ibiltzera. — A andar. |
| Zertara doaz hondartzara? | Igeri egitera. — A nadar. |
Padrón: (verbo en participio) + -t(z)era: erosi → erostera, jan → jatera, ikasi → ikastera, ikusi → ikustera, bisitatu → bisitatzera. É basicamente o “a + infinitivo” do galego.
Mini-conversa
— Nora zoaz, Maialen? — A onde vas, Maialen?
— Euskaltegira noa. — Vou ao euskaltegi.
— Eta zertara? — E a que?
— Klasera, noski! Euskara ikastera. — A clase, claro. A aprender éuscaro.
— Eta gero? — E logo?
— Tabernara goaz lagunekin pote bat hartzera. — Imos ao bar cos amigos a tomar algo.
Adverbios direccionais
Os demostrativos tamén teñen a súa forma NORA:
| NON (locativo) | NORA (dirección) | Significado |
|---|---|---|
| hemen | hona | cara a aquí |
| hor | horra | cara a aí |
| han | hara | cara a alí |
- Hona zatoz? — Ves aquí?
- Hara doaz. — Van cara a alí.
Recordatorio importante: confunde a moita xente ao principio: etxean (na casa) ≠ etxera (á casa) ≠ etxetik (da casa, lección 04). As tres parécense porque todas falan da “casa”, pero a información é totalmente distinta. Marca mentalmente: NON = -an (estar), NORA = -ra (ir), NONDIK = -tik (vir, lección 4).
Ejercicios
Como se di "Vou a Bilbao"?
Vou á casa = Etxe noa.
Vou a Madrid = Madril noa.
Que significa "Eskolara doa"?
Imos ao parque = Parke goaz.
Que quere dicir "Zertara zoaz tabernara?"