Direccións na rúa
Cando alguén che pregunta como chegar a un sitio — ou cando te perdes e preguntas ti — necesitas un puñado de verbos imperativos e de adverbios de dirección. Nesta lección reunimos o esencial.
Imperativos básicos
En euskera, o imperativo afirmativo dos verbos de movemento é moi directo:
| Forma | Verbo base | Sentido |
|---|---|---|
| Jo | jo | golpea / dirixe (jo ezkerrera = xira á esquerda) |
| Segi / Jarraitu | segitu / jarraitu | segue, continúa |
| Hartu | hartu | colle (hartu kale hau = colle esta rúa) |
| Igo | igo | sobe |
| Jaitsi | jaitsi | baixa |
| Sartu | sartu | entra |
| Irten | irten | sae |
| Zeharkatu | zeharkatu | cruza |
| Iritsi / heldu | iritsi / heldu | chega (… arte = “ata…”) |
Jo literalmente significa “golpear”, pero úsase metaforicamente como “dirixirse cara a”: jo ezkerrera = “tira cara á esquerda”.
Adverbios e referencias direccionais
| Euskera | Galego |
|---|---|
| ezkerra | a esquerda |
| eskuina | a dereita |
| aurrera | cara a diante |
| atzera | cara atrás |
| zuzen | recto, dereito |
| gora | cara arriba |
| behera | cara abaixo |
Fíxate: para indicar dirección cara a úsase o sufixo
-ra(que verás a fondo na lección 03): ezkerre-ra (á esquerda), aurre-ra (cara a diante), atze-ra (cara atrás). O mesmo para gora, behera.
Lugares de referencia típicos
| Euskera | Galego |
|---|---|
| semaforoa | semáforo |
| bidegurutzea | cruzamento, intersección |
| zebrabidea | paso de peóns |
| biribilgunea / errotonda | rotonda |
| aldapa | costa |
| eskailerak | escaleiras |
| zubia | ponte |
| errepidea | estrada |
| kalea | rúa |
Frases tipo
- Jo ezkerrera bidegurutzean. — Xira á esquerda no cruzamento.
- Segi aurrera semaforora arte. — Segue recto ata o semáforo.
- Zeharkatu zebrabidea. — Cruza o paso de peóns.
- Igo eskailerak eta sartu eraikinean. — Sobe as escaleiras e entra no edificio.
- Jaitsi aldapa, eta gero jo eskuinera. — Baixa a costa, e logo xira á dereita.
- Egin atzera; gehiegi joan zara. — Volve atrás; pasácheste.
Pedir e dar indicacións
— Barkatu, non dago udaletxea? — Perdoa, onde está o concello?
— Segi aurrera semaforora arte. Han jo eskuinera eta zeharkatu plaza. Udaletxea elizaren ondoan dago. — Segue recto ata o semáforo. Alí xira á dereita e cruza a praza. O concello está ao lado da igrexa.
— Eta gertu dago? — E está preto?
— Bai, oso gertu. Bost minutu oinez. — Si, moi preto. Cinco minutos a pé.
Truco: moitas indicacións seguen un patrón fixo: imperativo (jo, segi, zeharkatu) + lugar con sufixo (ezkerrera, semaforora, zebrabidea). Se memorizas o patrón, podes encadear instrucións longas combinando pezas.
Ejercicios
Como dirías "xira á esquerda no semáforo"?
"Zeharkatu" significa…
Segue recto = aurrera.
Queres pedir indicacións para chegar ao hospital. Que dis?