Dokąd idziesz? — przypadek NORA
Przypadek NORA (nazywany również allatiwem) oznacza cel ruchu: dokąd idziesz. W języku polskim odpowiada mu zazwyczaj przyimek “do” (“idę do domu”, “do Bilbao”, “do parku”).
Pytanie: Nora?
| Pytanie | Polski |
|---|---|
| Nora zoaz? | Dokąd idziesz? |
| Nora doa? | Dokąd on/ona idzie? |
| Nora goaz? | Dokąd idziemy? |
| Nora doaz? | Dokąd oni/one idą? |
Sufiks: -ra
Aby odpowiedzieć, dodajemy -ra do miejsca docelowego. Schemat zależy od końcówki słowa:
| Końcówka miejsca | Schemat | Przykład |
|---|---|---|
| -a (organiczne, eskola) | + ra | eskola → eskolara |
| Samogłoska inna niż -a na końcu (Bilbo, etxe) | + ra | etxe → etxera, Bilbo → Bilbora |
| Spółgłoska (Madril, Gasteiz) | + era | Madril → Madrilera, Gasteiz → Gasteizera |
Tabela przykładów
| Miejsce | Forma z -ra | Przykładowe zdanie |
|---|---|---|
| etxe (dom) | etxera | Etxera noa. — Idę do domu. |
| eskola | eskolara | Eskolara doaz. — Idą do szkoły. |
| euskaltegi | euskaltegira | Euskaltegira goaz. — Idziemy do euskaltegi. |
| taberna | tabernara | Tabernara zoaz? — Idziesz do baru? |
| lan (praca) | lanera | Lanera nator. — Przychodzę do pracy. (również -era po spółgłosce) |
| Bilbo | Bilbora | Bilbora doa. — On/ona jedzie do Bilbao. |
| Donostia | Donostiara | Donostiara goaz asteburuan. — Jedziemy do Donostii w weekend. |
| Madril | Madrilera | Madrilera doaz. — Jadą do Madrytu. |
| mendi (góra) | mendira | Mendira goaz larunbatean. — Idziemy w góry w sobotę. |
Mini-wskazówka: non → nora podążają za tym samym wzorcem co kale-an → kale-ra. Jeśli umiesz utworzyć Bilbon (w Bilbao), umiesz już utworzyć Bilbora (do Bilbao): zamień -n na -ra. Jeśli umiesz utworzyć Madrilen, umiesz utworzyć Madrilera.
Zertara? — “Po co?”
Aby zapytać, po co gdzieś idziesz (w jakim celu), używa się Zertara zoaz?, a odpowiada się czasownikiem + sufiksem -tzera:
| Pytanie | Odpowiedź |
|---|---|
| Zertara zoaz tabernara? | Kafea hartzera. — Napić się kawy. |
| Zertara doa Kepa supermerkatura? | Erostera. — Na zakupy. |
| Zertara goaz mendira? | Ibiltzera. — Na spacer. |
| Zertara doaz hondartzara? | Igeri egitera. — Popływać. |
Schemat: (czasownik w formie imiesłowu) + -t(z)era: erosi → erostera, jan → jatera, ikasi → ikastera, ikusi → ikustera, bisitatu → bisitatzera. To w zasadzie odpowiednik polskiego bezokolicznika określającego cel, np. “idę pływać”.
Mini-rozmowa
— Nora zoaz, Maialen? — Dokąd idziesz, Maialen?
— Euskaltegira noa. — Idę do euskaltegi.
— Eta zertara? — A po co?
— Klasera, noski! Euskara ikastera. — Na zajęcia, oczywiście! Uczyć się baskijskiego.
— Eta gero? — A potem?
— Tabernara goaz lagunekin pote bat hartzera. — Idziemy z przyjaciółmi do baru na drinka.
Przysłówki kierunku
Zaimki wskazujące również mają swoją formę NORA:
| NON (lokatyw) | NORA (kierunek) | Znaczenie |
|---|---|---|
| hemen | hona | tutaj (w tym kierunku) |
| hor | horra | tam (w twoim kierunku) |
| han | hara | tam (w tamtym kierunku) |
- Hona zatoz? — Idziesz tu?
- Hara doaz. — Idą tam.
Ważne przypomnienie: na początku wiele osób to myli: etxean (w domu) ≠ etxera (do domu) ≠ etxetik (z domu, lekcja 04). Wszystkie trzy formy są podobne, bo dotyczą “domu”, ale przekazują zupełnie inne informacje. Zapamiętaj: NON = -an (być gdzieś), NORA = -ra (iść dokądś), NONDIK = -tik (pochodzić/przychodzić skądś, lekcja 4).
Ejercicios
Jak powiesz "Jadę do Bilbao"?
Idę do domu = Etxe noa.
Jadę do Madrytu = Madril noa.
Co znaczy "Eskolara doa"?
Idziemy do parku = Parke goaz.
Co oznacza "Zertara zoaz tabernara?"