Presentar a outra persoa — Hau X da
Ata agora aprendiches a falar de ti (Ni X naiz) e do teu interlocutor (Zu X zara). Nesta lección engades a peza que falta: falar doutra persoa, presentala, dicir quen é e que fai.
Os demostrativos
En euskera hai tres niveis de proximidade con tres demostrativos. Usaralos constantemente para presentar a alguén.
| Demostrativo | Distancia | Galego |
|---|---|---|
| hau | preto de min | este, esta |
| hori | preto de ti | ese, esa |
| hura | lonxe dos dous | aquel, aquela |
E os seus plurais:
| Plural | Galego |
|---|---|
| hauek | estes, estas |
| horiek | eses, esas |
| haiek | aqueles, aquelas |
Presentar a alguén con “Hau … da”
A fórmula básica é:
Hau + nome/relación + da.
| Frase | Galego |
|---|---|
| Hau Maialen da. | Esta é Maialen. |
| Hau nire laguna da. | Esta é a miña amiga. |
| Hau nire bizilaguna da. | Este é o meu veciño. |
| Hauek nire lankideak dira. | Estes son os meus compañeiros de traballo. |
Fíxate: para unha soa persoa usas da, e para varias dira. É a mesma conxugación de izan que xa coñeces, en terceira persoa.
Hura e bera
Cando xa presentaches a alguén, ou cando falas dunha persoa que non está diante, usas hura (forma estándar) ou bera (forma cotiá, moito máis frecuente).
| Frase | Galego |
|---|---|
| Bera Maialen da. | Ela é Maialen. |
| Bera nire bizilaguna da. | El/ela é o meu veciño/a. |
| Bera medikua da. | El/ela é médico/a. |
En euskera non hai distinción de xénero nos pronomes: bera serve tanto para “el” como para “ela”. Aclárao o contexto ou o nome.
Combinando todo
Mira esta presentación tipo, frecuente na clase ou nunha primeira presentación con veciños novos:
— Kaixo, hau Maite da. Bera Bilbokoa da, baina orain hemen bizi da. Bera kazetaria da.
— Pozten naiz zu ezagutzeaz, Maite!
— Baita ni ere!
Negación: este NON é…
Igual que xa sabes con izan, a negación vai antes do verbo:
- Hau ez da Egoitz. — Este non é Egoitz.
- Bera ez da mediku, irakaslea da. — El/ela non é médico, é profesor.
Truco: para non liarte coa orde, lembra que na negación ez vai sempre xusto diante do verbo conxugado: ez da, ez naiz, ez gara.
Ejercicios
Como presentas a alguén que está ao teu lado? "Esta é a miña amiga"
El é o meu veciño = nire bizilaguna da.
"Bera nire lankidea da" significa...