Presentar ua auta persona — Hau X da

Enquia ara as aprés a parlar de tu (Ni X naiz) e deth tòn interlocutor (Zu X zara). En aguesta leçon higes era pèça que manque: parlar d’ua auta persona, presentar-la, díder qui ei e qué hè.

Es demostratius

En basc i a tres nivèus de proximitat damb tres demostratius. Es emplegaràs constantament entà presentar a quauquarrés.

Demostratiu	Distància	Occitan
hau	a prèp de jo	aguest, aguesta
hori	a prèp de tu	aqueth, aquera
hura	luenh des dus	aqueth, aquera

E es sòns plurals:

Plural	Occitan
hauek	aguesti, aguestes
horiek	aqueri, aqueres
haiek	aqueri, aqueres

Presentar a quauquarrés damb “Hau … da”

Era formula basica ei:

Hau + nòm/relacion + da.

Frasa	Occitan
Hau Maialen da.	Aguesta ei Maialen.
Hau nire laguna da.	Aguesta ei era mia amiga.
Hau nire bizilaguna da.	Aguest ei eth mèn vesin.
Hauek nire lankideak dira.	Aguesti son es mèns companhs de trabalh.

Hè-te’n cargue: entà ua sola persona emplegues da, e entà mantuns dira. Ei era madeisha conjugacion d’izan que ja coneishes, en tresau persona.

Hura e bera

Quan ja as presentat a quauquarrés, o quan parles d’ua persona que non ei dauant, emplegues hura (forma estandard) o bera (forma de cada dia, fòrça mès frequenta).

Frasa	Occitan
Bera Maialen da.	Era ei Maialen.
Bera nire bizilaguna da.	Eth/era ei eth mèn/era mia vesin/a.
Bera medikua da.	Eth/era ei medic/a.

En basc non i a distincion de genre en es pronòms: bera servís autant entà “eth” coma entà “era”. Ac aclarís eth contèxt o eth nòm.

Combinant tot

Guarda aguesta presentacion tipica, frequenta en classa o en ua prumèra presentacion damb vesins naui:

— Kaixo, hau Maite da. Bera Bilbokoa da, baina orain hemen bizi da. Bera kazetaria da.

— Pozten naiz zu ezagutzeaz, Maite!

— Baita ni ere!

Negacion: aguest NON ei…

Madeish coma ja sabes damb izan, era negacion va abans deth vèrb:

• Hau ez da Egoitz. — Aguest non ei Egoitz.
• Bera ez da mediku, irakaslea da. — Eth/era non ei medic, ei professor.

Truc: entà non t’embolhar damb er òrde, brembra que en era negacion ez va tostemp just dauant deth vèrb conjugat: ez da, ez naiz, ez gara.