Presentar a ua auta persona — Hau X da

D’ençà d’ara as aprés a parlar de tu (Ni X naiz) e deth tòn interlocutor (Zu X zara). En aguesta leccion ahiges era pèça que manca: parlar d’ua auta persona, presentar-la, díder qui ei e qué hè.

Es demostratius

En basc i a tres nivèus de proximitat damb tres demostratius. Les utilizaràs constantament entà presentar a bèth’un.

Demostratiu	Distància	Castelhan
hau	pròp de jo	aguest, aguesta
hori	pròp de tu	aqueth, aquera
hura	luenh des dus	aqueth, aquera

E es sòns pluraus:

Plurau	Castelhan
hauek	aguesti, aguestes
horiek	aquethi, aqueres
haiek	aquethi, aqueres

Presentar a bèth’un damb “Hau … da”

Era formula basica ei:

Hau + nòm/relacion + da.

Frasa	Castelhan
Hau Maialen da.	Aguesta ei Maialen.
Hau nire laguna da.	Aguesta ei era mia amiga.
Hau nire bizilaguna da.	Aguest ei eth mèn vesin.
Hauek nire lankideak dira.	Aguesti son es mèns companhs de trabalh.

Fixa-t’i: entà ua sola persona utilizas da, e entà diuèrses dira. Ei era madeisha conjugason de izan que ja coneishes, ena tresau persona.

Hura e bera

Quan ja as presentat a bèth’un, o quan parles d’ua persona que non ei dauant, utilizas hura (fòrma estandard) o bera (fòrma quotidiana, fòrça mès frequenta).

Frasa	Castelhan
Bera Maialen da.	Era ei Maialen.
Bera nire bizilaguna da.	Eth/era ei eth mèn vesin/era mia vesia.
Bera medikua da.	Eth/era ei mètge/metgessa.

En basc non i a distincion de genre enes pronoms: bera servís tant entà “eth” coma entà “era”. Ac clarifique eth contèxte o eth nòm.

En tot combinar-ac tot

Agacha aguesta presentacion tipe, frequenta en classa o en ua prumèra presentacion damb vesins naui:

— Kaixo, hau Maite da. Bera Bilbokoa da, baina orain hemen bizi da. Bera kazetaria da.

— Pozten naiz zu ezagutzeaz, Maite!

— Baita ni ere!

Negacion: aguest NON ei…

Parier que ja sabes damb izan, era negacion va deuant deth vèrb:

• Hau ez da Egoitz. — Aguest non ei Egoitz.
• Bera ez da mediku, irakaslea da. — Eth/era non ei mètge, ei professor.

Truc: entà non embolicar-te damb er orde, bremba qu’ena negacion ez va tostemp just deuant deth vèrb conjugat: ez da, ez naiz, ez gara.