Verbos NOR-NORI — gustar, parecer, esquecerse

Os verbos NOR-NORI son aqueles nos que algo (NOR) “lle ocorre a alguén” (NORI). O suxeito gramatical é a cousa, non a persoa — exactamente como gustar en castelán: me gusta el cine (a min gústame el, o cine).

En A1 xa viches gustatzen zait. En A2 amplías o padrón a outros verbos moi útiles.

As formas do auxiliar NOR-NORI presente

Para NOR singular:

NORI	Forma	Castelán
niri	zait	me
zuri	zaizu	te
hari	zaio	lle
guri	zaigu	nos
zuei	zaizue	vos
haiei	zaie	lles

Para NOR plural:

NORI	Forma plural	Castelán
niri	zaizkit	me (cousas)
zuri	zaizkizu	te
hari	zaizkio	lle
guri	zaizkigu	nos
zuei	zaizkizue	vos
haiei	zaizkie	lles

Pasado: zitzaidan, zitzaion

NORI	Pasado sing.	Pasado pl.
niri	zitzaidan	zitzaizkidan
zuri	zitzaizun	zitzaizkizun
hari	zitzaion	zitzaizkion
guri	zitzaigun	zitzaizkigun
haiei	zitzaien	zitzaizkien

Verbos con este padrón

Verbo	Significado	Exemplo
gustatu	gustar	Filmak gustatzen zaizkit (gústanme as pelis)
iruditu	parecer	Ondo iruditzen zait (paréceme ben)
ahaztu	esquecerse	Ahaztu zait izena (esquecéuseme o nome)
erori	caer	Erori zaizu boligrafoa (caeuche o bolígrafo)
gertatu	ocorrerlle	Zer gertatu zaizu? (que che pasou?)
interesatu	interesar	Politika interesatzen zait (interésame a política)
axola izan	importar	Ez zait axola (non me importa)

Estrutura: o suxeito é a cousa

NORI + NOR + verbo + auxiliar NOR-NORI

Castelán	Éuscaro	Notación
Gústame o cine	Niri zinea gustatzen zait	NORI + NOR sing + zait
Gústanme as películas	Niri filmak gustatzen zaizkit	NORI + NOR pl + zaizkit
Paréceche ben	Zuri ondo iruditzen zaizu	NORI + NOR + zaizu
Caeulle un libro	Hari liburu bat erori zaio	NORI + NOR sing + zaio
Esquecéronseme as chaves	Niri giltzak ahaztu zaizkit	NORI + NOR pl + zaizkit

Truco: a persoa afectada vai en NORI (-ari/-ei) e adoita aparecer ao principio. A cousa é o suxeito gramatical, e o verbo concorda con ela.

Gustatzen zait en pasado — gustatu zitzaidan

Para falar de gustos no pasado:

Filma asko gustatu zitzaidan. — A película gustoume moito.

Ez zitzaion gustatu opari hori. — Non lle gustou ese agasallo.

Coidado: gustatu zitzaidan (= gustoume, feito pechado) vs gustatzen zitzaidan (= gustábame, hábito).

Iruditu (parecer) — opinión persoal

Unha das fórmulas máis útiles para A2:

Castelán	Éuscaro
Paréceme ben	Ondo iruditzen zait
Paréceme interesante	Interesgarria iruditzen zait
Que che parece?	Zer iruditzen zaizu?
Paréceme raro	Bitxia iruditzen zait
Paréceme que si	Baietz iruditzen zait

Ahaztu zait — esquecéuseme

Castelán	Éuscaro
Esquecéuseme	Ahaztu zait
Esquecéronseme as chaves	Giltzak ahaztu zaizkit
Esquéceselle todo	Dena ahazten zaio
Que non se che esqueza!	Ez zaizula ahaztu!

Minidiálogo

— Olatz, zer iruditzen zaizu Bilboko jatetxe berria?

— Asko gustatu zait. Bereziki bigarren platerak: interesgarriak iruditu zaizkit.

— Eta, jakin nahi nuen, ahaztu zaizu zer eskatu zenuen?

— Bai, izenak ez zaizkit gogoratzen, baina arraina zen, ziur.

Trampas frecuentes

1. O suxeito ergativo NON existe aquí. Non digas *Nik gustatzen dut (é un erro moi común): é Niri gustatzen zait. A persoa non é a que actúa.
2. Concordancia NOR. Se a cousa é plural, o auxiliar é plural: zaizkit, zaizkio, zaizkigu…
3. Algunhas rexións usan outras variantes (zaidak, zaidan en hitano), pero en batua as formas estándar son as da táboa.

Nota cultural: os falantes de éuscaro adoitan abusar (con agarimo) de iruditzen zait para opinar con certa cautela: interesgarria iruditzen zait, bitxia iruditzen zait, ez zait ondo iruditzen. É a versión vasca do “paréceme que…” matizado.