NOR-NORI-NORK pasado — díxenllo, deumo

O pasado NOR-NORI-NORK segue a mesma lóxica que o presente, pero con marcas de pasado (as terminacións en -n e a inicial cambia).

A fórmula

partizipioa + n-i-NORI-NORK + n (final)

Comparado co presente, o que cambia é:

O d- inicial pasa a n- ou z- (igual que dut → nuen).
Aparece un -n final (a marca clásica do pasado).

As formas máis útiles para A2

Táboa pasado, NOR singular (“o”):

NORI ↓ / NORK →	nik	zuk	hark	guk	zuek	haiek
niri	—	zenidan	zidan	—	zenidaten	zidaten
zuri	nizun	—	zizun	genizun	—	zizuten
hari	nion	zenion	zion	genion	zenioten	zioten
guri	—	zenigun	zigun	—	zeniguten	ziguten
zuei	nizuen	—	zizuen	genizuen	—	zizueten
haiei	nien	zenien	zien	genien	zenieten	zieten

Os catro recadros que máis utilizarás en A2: nion (eu llo), zion (el llo), nizun (eu cho), zidan (el mo). A partir de aí constrúense as demais.

Pista mnemotécnica

Compara presente e pasado:

Presente	Pasado	Galego
dizut	nizun	eu cho
diot	nion	eu llo
dit	zidan	el mo
dio	zion	el llo
digu	zigun	el nolo
digute	ziguten	eles nolo

Padrón: cambia a inicial (d → n/z), o infixo NORI mantense parecido, e engades -n ao final.

Concordancia con NOR plural

Obxecto singular	Obxecto plural	Galego
nion	nizkion	eu llo / eu llos
zion	zizkion	el llo / el llos
zidan	zizkidan	el mo / el mos
genion	genizkion	nós llo / nós llos

Aitak liburu bi eman zizkidan atzo. — Meu pai deume dous libros onte.

Exemplos en contexto

Galego	Éuscaro
Díxencho a semana pasada	Esan nizun* joan den astean*
Deille as chaves	Giltzak eman nizkion
Regaloumo miña avoa	Amonak oparitu zidan
Ensinounolo o profesor	Irakasleak erakutsi zigun
Escribinlles unha carta	Eskutitz bat idatzi nien
Por que non mo dixeches?	Zergatik ez zenidan* esan?*

Verbos especiais con NOR-NORI-NORK pasado

Algúns verbos cotiáns van case sempre en NOR-NORI-NORK:

Esan zion — díxolle
Eman zidan — deume
Galdetu zion — preguntoulle
Erantzun nion — contesteille
Ekarri ziguten — trouxéronnolo
Erosi nion — compreille (a el/ela)

Mini-narración

Atzo Garazi etorri zen etxera. Ate ondoan zegoela, eman zidan opari bat: kafe-poltsatxo eder bat. Esan zidan Bilbon erosi zuela, kafetegi berezi batean. Eskerrak eman nizkion eta laster prestatu nion kafe bat berari ere. Lasai-lasai kontatu zidan azken aldian Donostian zegoela bizitzen.

Mestura con NOR e NOR-NORK

Unha narración A2 mestura os tres padróns:

Frase	Tipo
Etorri zen	NOR pasado
Eman zidan	NOR-NORI-NORK pasado
Esan zidan	NOR-NORI-NORK pasado
Erosi zuen	NOR-NORK pasado
Kontatu zidan	NOR-NORI-NORK pasado

Truco: se a frase responde a “que fixo?” → NOR-NORK (dut/nuen). Se responde a “que lle fixo a quen?” → NOR-NORI-NORK (diot/nion). Se responde a “que lle pasou?” sen acusativo → NOR (naiz/nintzen).

Trampas frecuentes

Distingue zion (deulle, pasado) de zen (era/estaba, pasado). Soan parecido; o contexto e a presenza de obxecto + destinatario axúdanche.
A negación vai con ez antes: Ez nion ezer esan (non lle dixen nada). Con obxecto negado aparece -rik: Ez nion libururik eman.
Para falar a nivel A2 chéganche nion, zion, zidan, nizun. Os demais recadros recoñécense ao ler.

Nota pedagóxica: a táboa NOR-NORI-NORK pasado é densa, pero o seu rendemento é enorme: ábreche a narración con tres argumentos, que é moi frecuente en calquera historia. Se memorizas un só verbo modelo (por exemplo eman), as demais formas cálcanse.