Vèrbs NOR-NORI — agradar, semblar, desbrembar-se

Es vèrbs NOR-NORI son aqueri a on quauquarren (NOR) “li succedís a quauquarrés” (NORI). Eth subjècte gramaticau ei era causa, non era persona — exactament coma agradar en castelhan: m’agrade eth cinèma (a jo m’agrade eth, eth cinèma).

En A1 ja vedes gustatzen zait. En A2 amplies eth patron a d’auti vèrbs fòrça utils.

Es formes der auxiliar NOR-NORI en present

Tà NOR singular:

NORI	Forma	Castelhan
niri	zait	me
zuri	zaizu	te
hari	zaio	li
guri	zaigu	nos
zuei	zaizue	vos
haiei	zaie	les

Tà NOR plurau:

NORI	Forma plurau	Castelhan
niri	zaizkit	me (causes)
zuri	zaizkizu	te
hari	zaizkio	li
guri	zaizkigu	nos
zuei	zaizkizue	vos
haiei	zaizkie	les

Passat: zitzaidan, zitzaion

NORI	Passat sing.	Passat pl.
niri	zitzaidan	zitzaizkidan
zuri	zitzaizun	zitzaizkizun
hari	zitzaion	zitzaizkion
guri	zitzaigun	zitzaizkigun
haiei	zitzaien	zitzaizkien

Vèrbs damb aguest patron

Vèrb	Significat	Exemple
gustatu	agradar	Filmak gustatzen zaizkit (m’agraden es pellicules)
iruditu	semblar	Ondo iruditzen zait (me semble ben)
ahaztu	desbrembar-se	Ahaztu zait izena (m’èi desbrembat eth nòm)
erori	càder	Erori zaizu boligrafoa (t’a cadut eth boligraf)
gertatu	succedir-li	Zer gertatu zaizu? (qué t’a passat?)
interesatu	interessar	Politika interesatzen zait (m’interèsse era politica)
axola izan	importar	Ez zait axola (non m’impòrte)

Estructura: eth subjècte ei era causa

NORI + NOR + vèrb + auxiliar NOR-NORI

Castelhan	Basc	Notacion
M’agrade eth cinèma	Niri zinea gustatzen zait	NORI + NOR sing + zait
M’agraden es pellicules	Niri filmak gustatzen zaizkit	NORI + NOR pl + zaizkit
Te semble ben	Zuri ondo iruditzen zaizu	NORI + NOR + zaizu
Li a cadut un libre	Hari liburu bat erori zaio	NORI + NOR sing + zaio
M’èi desbrembat es claus	Niri giltzak ahaztu zaizkit	NORI + NOR pl + zaizkit

Truc: era persona afectada va en NORI (-ari/-ei) e sòle aparéisher ath començament. Era causa ei eth subjècte gramaticau, e eth vèrb concòrde damb eth.

Gustatzen zait en passat — gustatu zitzaidan

Tà parlar de gosts en passat:

Filma asko gustatu zitzaidan. — Era pellicula me gradèc fòrça.

Ez zitzaion gustatu opari hori. — Non li gradèc aguest present.

Atencion: gustatu zitzaidan (= me gradèc, accion acabada) vs gustatzen zitzaidan (= me gradaue, abitud).

Iruditu (semblar) — opinion personau

Ua des formules mès utiles tà A2:

Castelhan	Basc
Me semble ben	Ondo iruditzen zait
Me semble interessant	Interesgarria iruditzen zait
Qué te semble?	Zer iruditzen zaizu?
Me semble estranh	Bitxia iruditzen zait
Me semble que òc	Baietz iruditzen zait

Ahaztu zait — m’èi desbrembat

Castelhan	Basc
M’èi desbrembat	Ahaztu zait
M’èi desbrembat es claus	Giltzak ahaztu zaizkit
S’ac desbrembe tot	Dena ahazten zaio
Non t’ac desbrembes!	Ez zaizula ahaztu!

Mini-dialòg

— Olatz, zer iruditzen zaizu Bilboko jatetxe berria?

— Asko gustatu zait. Bereziki bigarren platerak: interesgarriak iruditu zaizkit.

— Eta, jakin nahi nuen, ahaztu zaizu zer eskatu zenuen?

— Bai, izenak ez zaizkit gogoratzen, baina arraina zen, ziur.

Pèrtes frecuentes

Eth subjècte ergatiu NON existís ací. Non digues *Nik gustatzen dut (ei un error fòrça comun): ei Niri gustatzen zait. Era persona non ei era que hè era accion.
Concordància NOR. Se era causa ei plurau, er auxiliar ei plurau: zaizkit, zaizkio, zaizkigu…
Quauques regions utilizen d’autes variantes (zaidak, zaidan en hitano), mès en batua es formes estandard son es dera taula.

Nòta culturau: es parlants de basc sòlen abusar (damb carinho) de iruditzen zait tà opinar damb ua cèrta prudéncia: interesgarria iruditzen zait, bitxia iruditzen zait, ez zait ondo iruditzen. Ei era version basca deth “me semble que…” matisat.