Los verbos NOR-NORI son aquellos donde algo (NOR) “le ocurre a alguien” (NORI). El sujeto gramatical es la cosa, no la persona — exactamente como gustar en castellano: me gusta el cine (a mí me gusta él, el cine).
En A1 ya viste gustatzen zait. En A2 amplías el patrón a otros verbos muy útiles.
Las formas del auxiliar NOR-NORI presente
Para NOR singular:
NORI
Forma
Castellano
niri
zait
me
zuri
zaizu
te
hari
zaio
le
guri
zaigu
nos
zuei
zaizue
os
haiei
zaie
les
Para NOR plural:
NORI
Forma plural
Castellano
niri
zaizkit
me (cosas)
zuri
zaizkizu
te
hari
zaizkio
le
guri
zaizkigu
nos
zuei
zaizkizue
os
haiei
zaizkie
les
Pasado: zitzaidan, zitzaion
NORI
Pasado sing.
Pasado pl.
niri
zitzaidan
zitzaizkidan
zuri
zitzaizun
zitzaizkizun
hari
zitzaion
zitzaizkion
guri
zitzaigun
zitzaizkigun
haiei
zitzaien
zitzaizkien
Verbos con este patrón
Verbo
Significado
Ejemplo
gustatu
gustar
Filmak gustatzen zaizkit (me gustan las pelis)
iruditu
parecer
Ondo iruditzen zait (me parece bien)
ahaztu
olvidarse
Ahaztu zait izena (se me ha olvidado el nombre)
erori
caerse
Erori zaizu boligrafoa (se te ha caído el bolígrafo)
gertatu
ocurrirle
Zer gertatu zaizu? (¿qué te ha pasado?)
interesatu
interesar
Politika interesatzen zait (me interesa la política)
axola izan
importar
Ez zait axola (no me importa)
Estructura: el sujeto es la cosa
NORI + NOR + verbo + NOR-NORI auxiliar
Castellano
Euskera
Notación
Me gusta el cine
Niri zinea gustatzen zait
NORI + NOR sing + zait
Me gustan las películas
Niri filmak gustatzen zaizkit
NORI + NOR pl + zaizkit
Te parece bien
Zuri ondo iruditzen zaizu
NORI + NOR + zaizu
Se le ha caído un libro
Hari liburu bat erori zaio
NORI + NOR sing + zaio
Se me han olvidado las llaves
Niri giltzak ahaztu zaizkit
NORI + NOR pl + zaizkit
Truco: la persona afectada va en NORI (-ari/-ei) y suele aparecer al principio. La cosa es el sujeto gramatical, y el verbo concuerda con ella.
Gustatzen zait en pasado — gustatu zitzaidan
Para hablar de gustos en el pasado:
Filma asko gustatu zitzaidan. — La película me gustó mucho.
Ez zitzaion gustatu opari hori. — No le gustó ese regalo.
Cuidado: gustatu zitzaidan (= me gustó, hecho cerrado) vs gustatzen zitzaidan (= me gustaba, hábito).
Iruditu (parecer) — opinión personal
Una de las fórmulas más útiles para A2:
Castellano
Euskera
Me parece bien
Ondo iruditzen zait
Me parece interesante
Interesgarria iruditzen zait
¿Qué te parece?
Zer iruditzen zaizu?
Me parece raro
Bitxia iruditzen zait
Me parece que sí
Baietz iruditzen zait
Ahaztu zait — se me ha olvidado
Castellano
Euskera
Se me ha olvidado
Ahaztu zait
Se me han olvidado las llaves
Giltzak ahaztu zaizkit
Se le olvida todo
Dena ahazten zaio
¡No se te olvide!
Ez zaizula ahaztu!
Mini-diálogo
— Olatz, zer iruditzen zaizu Bilboko jatetxe berria?
— Asko gustatu zait. Bereziki bigarren platerak: interesgarriak iruditu zaizkit.
— Eta, jakin nahi nuen, ahaztu zaizu zer eskatu zenuen?
— Bai, izenak ez zaizkit gogoratzen, baina arraina zen, ziur.
Trampas frecuentes
El sujeto ergativo NO existe aquí. No digas *Nik gustatzen dut (es un error muy común): es Niri gustatzen zait. La persona no es la que actúa.
Concordancia NOR. Si la cosa es plural, el auxiliar es plural: zaizkit, zaizkio, zaizkigu…
Algunas regiones usan otras variantes (zaidak, zaidan en hitano), pero en batua las formas estándar son las de la tabla.
Nota cultural: los hablantes de euskera suelen abusar (con cariño) de iruditzen zait para opinar con cierta cautela: interesgarria iruditzen zait, bitxia iruditzen zait, ez zait ondo iruditzen. Es la versión vasca del “me parece que…” matizado.
Ejercicios
"Filmak gustatzen zaizkit" significa…
¿Qué significa "Ahaztu zait"?
A Lander le gustan los perros = Landerri txakurrak gustatzen .