Agintera — 命令形
命令形 (agintera) は、指示を出したり、お願いをしたり、アドバイスをしたりするのに使います。バスク語では、見た目よりもずっとシンプルです。最もよく使われる形は、ほとんどの場合、動詞の分詞と同じです。
基本ルール:分詞を使う
日常的な多くの命令では、動詞は助動詞なしで分詞の形で現れます。
| スペイン語 | バスク語 |
|---|---|
| 取って | Hartu |
| 座って | Eseri |
| 立って | Jaiki |
| 書いて | Idatzi |
| 読んで | Irakurri |
| 聞いて | Entzun |
| 繰り返して | Errepikatu |
| 待って | Itxoin |
| ドアを閉めて | Itxi atea |
| 窓を開けて | Ireki leihoa |
これは教室や街中、書き言葉の指示で最もよく使われる形です。zu と zuek の両方に使えます。
総合形 (trinkoak): zatoz, zoaz
非常によく使われるいくつかの動詞には、命令形に特有の総合形があります。これらは覚えておくと便利です。
| 動詞 | 君 (zu) | 君たち (zuek) |
|---|---|---|
| etorri (来る) | Zatoz | Zatozte |
| joan (行く) | Zoaz | Zoazte |
| ekarri (持ってくる) | Ekarri / Ekar ezazu | Ekar ezazue |
| eraman (持って行く) | Eraman / Eramazu | Eramazue |
| egon (いる、ある) | Egon / Lasai (落ち着いて!) | Egon |
— Zatoz hona, mesedez. — Zoazte lehenbailehen.
NOR-NORI-NORK の命令形: emadazu, esadazu
二重目的語(「これを私にくれ」「あれを彼に言え」)を持つ命令を出すとき、バスク語には非常に便利な短い形があります。
| スペイン語 | バスク語 |
|---|---|
| 私にちょうだい | Emadazu / Eman iezadazu |
| 私に言って | Esadazu / Esan iezadazu |
| 彼/彼女にちょうだい | Emaiozu / Eman iezaiozu |
| 彼/彼女に言って | Esaiozu / Esan iezaiozu |
| 私たちにちょうだい | Emaguzu |
| (君たちが)私にちょうだい | Emadazue |
これらの形は覚えるのが大変です。A2レベルでは、emadazu / esadazu / emaiozu / esaiozu を覚え、これらが動詞 eman / esan から来ていることを理解すれば十分です。
「お願いします」と表現を和らげる言葉
バスク語の命令形は、丁寧な言葉を付け加えればきつく聞こえません。
- Mesedez — お願いします
- Ahal baduzu — もしできれば
- Faborez (口語的な言い方)
- Eskerrik asko aldez aurretik — 前もってお礼を言います
Emadazu ogia, mesedez. Itxoin pixka bat, ahal baduzu.
指示(レシピ、掲示、教室)
命令形は次のような場面で標準的に使われます。
- レシピ: Moztu tipula. Bota olioa zartaginera. Frijitu bost minutuz.
- 掲示: Itxi atea. Ez ukitu. Erabili maskara.
- 教室: Ireki liburua. Idatzi koadernoan. Errepikatu nirekin.
- 医者: Hartu pilula bat. Edan ur asko. Hartu atseden.
ミニテキスト
Sukaldari eskolan, irakasleak esaten du:
— Hartu patata bat. Garbitu ondo. Kendu azala. Moztu zatitan eta bota ur irakinera. Itxoin hogei minutu. Eta probatu ondoren.
文化メモ: バスク語では、命令形の命令的な響きは、イントネーションや文脈によって和らぎ、(「〜していただけますか?」のような)回りくどい言い方はあまり使いません。命令に mesedez を付け加えたり、笑顔を添えたりするだけで十分な場合が多いです。もっと丁寧に言いたい場合は、eman ahal didazu…?(私に〜をくれますか?)と言います。
Ejercicios
バスク語で「来て」(一人に、インフォーマル)と言うには、どの形を使いますか?
「Eseri, mesedez」は…という意味です。
お水をください = ura, mesedez.
Zatoz hona Errepikatu mesedez Hartu hau Itxoin pixka bat Esadazu egia Eseri hemen
Toma esto 少し待って 本当のことを言って ここに来て ここに座って もう一度お願いします