Pintxoa, ogitartekoa e plater konbinatua
Era grana cultura deth bar basc gire ath torn de tres formadi principaus: eth pintxo (petit, de barra), er ogitarteko (sandwitch) e eth plater konbinatua (plat combinat). Conéisher coma demanar variantes te permet de manjar en quinsevolh lòc.
Es tres formadi
| Basc | Castelhan | Mesura |
|---|---|---|
| pintxoa | pintxo / tapa | petit, de barra |
| ogitartekoa | sandwitch | miei, en pan |
| plater konbinatua | plat combinat | menjar complet |
| razioa | racion | entà compartir |
Ogitarteko signifique literaument “cau d’entre pans”: ogi (pan) + arte (entre) + -ko. Ei eth sandwitch de tota era vida, mès hèt damb bon pan basc e farciments generosi.
Farciments tipics
Aguesti son es farciments mès abituaus que vedràs en ua lausa de bar:
| Basc | Castelhan |
|---|---|
| tortilla | tortilha (de trufa) |
| txistorra | txistorra |
| txorizoa | chorizo |
| gazta | hromatge |
| urdaiazpikoa | jambon |
| antxoa | anchòia |
| atuna | ton |
| gilda | gilda (anchòia + guindilha + oliva) |
Com combinar entà demanar
Era formula ei: descriptor + format + bat (mesedez). Eth descriptor (çò que pòrte) va deuant.
- Tortilla pintxo bat, mesedez. — Un pintxo de tortilha, se vos platz.
- Gazta ogitartekoa, mesedez. — Un sandwitch de hromatge, se vos platz.
- Txistorra razio bat hartuko dugu. — Preneram ua racion de txistorra.
- Ogitarteko mistoa, mesedez. — Un sandwitch mixte, se vos platz.
Quan demanes entà compartir, utilizes dugu (“auem / prenem nosati”) o hartuko dugu (“preneram”). En grop ei fòrça comun demanar diuèrses racions entà toti.
Variantes e matisi
- handia — gran / txikia — petit:
- Garagardo handia — cervesa grana
- Kafe txikia — cafè petit (poca tassa)
- hotza — heired / beroa — caud:
- Ogitarteko beroa — sandwitch caud (ar rostidor)
- eta… — e… (entà híger):
- Tortilla pintxoa eta ardo gorri bat — un pintxo de tortilha e un vin nere
Ua taula de còlha
— Zer hartuko dugu? — Qué prenem?
— Niretzat tortilla pintxoa eta zurito bat. — Entà jo un pintxo de tortilha e ua canha.
— Eta zuretzat? — E entà tu?
— Nik gazta razio bat eta ardo gorri bat hartuko ditut. — Jo prenerè ua racion de hromatge e un vin nere.
— Nik plater konbinatu bat: arrautzak, txorizoa eta patata frijituak. — Jo, un plat combinat: ueus, chorizo e trufes hestajades.
— Bale, hiru eskaera dira. — D’acòrd, son tres comandes.
Pagar
- Pagatzera! — A pagar!
- Niri tokatzen zait. — Me tòque a jo.
- Nik gonbidatzen zaitut. — Te convidi.
- Erdibana. — A miei, meitat cadun. (partir)
Nòta culturau: es pintxos son ua tradicion especiaument fòrta en Donostia, Bilbao e Iruñea. Cada bar sòl auer ua especialitat dera casa. Era costum deth poteo consistís en anar de bar en bar en tot préner un pintxo e ua bevuda en cada un — tradicion fòrça sociau e fòrça euskaldun.
Ejercicios
"Ogitarteko" signifique…
Vòs un pintxo de tortilha. Com ac demanes?
"Plat combinat" en basc = .
Entà jo, ua racion de hromatge = Niretzat .