Pintxoa, ogitartekoa eta plater konbinatua

Wspaniała kultura baskijskich barów kręci się wokół trzech głównych formatów: pintxo (małe, barowe), ogitarteko (kanapka) oraz plater konbinatua (danie kombinowane). Wiedza o tym, jak zamawiać ich warianty, pozwoli ci zjeść w każdym miejscu.

Trzy formaty

Baskijski	Hiszpański	Rozmiar
pintxoa	przekąska / tapa	małe, barowe
ogitartekoa	kanapka	średnie, w chlebie
plater konbinatua	danie kombinowane	pełny posiłek
razioa	porcja	do podziału

Ogitarteko dosłownie oznacza „to, co między chlebami”: ogi (chleb) + arte (między) + -ko. To tradycyjna kanapka, ale zrobiona z dobrego baskijskiego chleba i z obfitym nadzieniem.

Typowe nadzienia

Oto najczęstsze nadzienia, jakie zobaczysz na tablicy w barze:

Baskijski	Hiszpański
tortilla	tortilla (ziemniaczana)
txistorra	txistorra
txorizoa	chorizo
gazta	ser
urdaiazpikoa	szynka
antxoa	anchois
atuna	tuńczyk
gilda	gilda (anchois + papryczka + oliwka)

Jak łączyć, by zamówić

Formuła to: deskryptor + format + bat (mesedez). Deskryptor (to, co jest w środku) idzie na początek.

Tortilla pintxo bat, mesedez. — Poproszę jedno pintxo z tortillą.
Gazta ogitartekoa, mesedez. — Poproszę kanapkę z serem.
Txistorra razio bat hartuko dugu. — Weźmiemy porcję txistorry.
Ogitarteko mistoa, mesedez. — Poproszę kanapkę mieszaną.

Gdy zamawiasz coś do podziału, używasz dugu („mamy / bierzemy”) lub hartuko dugu („weźmiemy”). W grupie bardzo często zamawia się kilka porcji dla wszystkich.

Warianty i niuanse

handia — duży / txikia — mały:
- Garagardo handia — duże piwo
- Kafe txikia — mała kawa (w małej filiżance)
hotza — zimny / beroa — gorący:
- Ogitarteko beroa — gorąca kanapka (z grilla)
eta… — i… (aby dodać):
- Tortilla pintxoa eta ardo gorri bat — pintxo z tortillą i czerwone wino

Przy stoliku z paczką znajomych

— Zer hartuko dugu? — Co bierzemy?

— Niretzat tortilla pintxoa eta zurito bat. — Dla mnie pintxo z tortillą i małe piwo.

— Eta zuretzat? — A dla ciebie?

— Nik gazta razio bat eta ardo gorri bat hartuko ditut. — Ja wezmę porcję sera i czerwone wino.

— Nik plater konbinatu bat: arrautzak, txorizoa eta patata frijituak. — Ja, danie kombinowane: jajka, chorizo i frytki.

— Bale, hiru eskaera dira. — Dobra, to są trzy zamówienia.

Płacenie

Pagatzera! — Płacimy!
Niri tokatzen zait. — Moja kolej.
Nik gonbidatzen zaitut. — Ja stawiam.
Erdibana. — Na pół, po połowie. (do podziału)

Wskazówka kulturowa: pintxos to tradycja szczególnie silna w Donostii, Bilbao i Iruñei. Każdy bar ma zazwyczaj swoją specjalność. Zwyczaj poteo polega na chodzeniu od baru do baru, jedząc w każdym po jednym pintxo i pijąc jednego drinka — to tradycja bardzo towarzyska i bardzo baskijska.