Podstawowe napoje i jedzenie

Spora część życia towarzyskiego w Euskal Herria toczy się w tabernie (barze). Znajomość podstawowych napojów i potraw po baskijsku natychmiast otworzy Ci drzwi: grupa przyjaciół, wizyta w nowej miejscowości, poteo. Zaczynamy od słownictwa.

Kawa i jej rodzaje

Kawa to prawdopodobnie to, co będziesz zamawiać najczęściej. Ma kilka form:

Baskijski	Polski
kafea	kawa (ogólnie)
kafe hutsa	czarna kawa (dosłownie: “kawa czysta/pusta”)
kafesnea	kawa z mlekiem (od kafe + esne)
kafe ebakia	mała kawa z odrobiną mleka (ebaki = “przecięty”)
kafe deskafeinatua	kawa bezkofeinowa
infusioa	napar ziołowy
tea	herbata

Kafesne dosłownie znaczy “kawa-mleko”. Baskijski tworzy wiele słów złożonych w ten sposób, bez łącznika i z głównym wyrazem na końcu.

Inne napoje

Baskijski	Polski
ura	woda
zumoa	sok
esnea	mleko
ardoa	wino
ardo gorria	wino czerwone
ardo zuria	wino białe
garagardoa	piwo
zuritoa	lampka (małe piwo, typowe)
sagardoa	cydr
txakolina	txakoli (baskijskie białe wino)
patxarana	pacharán

Trzy ciekawe słowa: sagardo (cydr) = sagar (jabłko) + ardo (wino); garagardo (piwo) = garagar (jęczmień) + ardo; txakolina to młode, lekkie białe wino, znak rozpoznawczy Kraju Basków.

Podstawowe jedzenie w barze

Do popicia tego, co pijesz:

Baskijski	Polski
ogia	chleb
gazta	ser
urdaiazpikoa	szynka
tortilla	omlet (ziemniaczany)
patata frijituak	frytki
gozokia	słodycz (ogólnie)
txokolatea	czekolada

Rodzajnik -a

Prawie wszystkie te słowa mają na końcu -a, gdy pojawiają się “neutralnie” w zdaniu: to rodzajnik “ten / ta”.

• Ardoa gustatzen zait. — Lubię wino.
• Ura nahi dut. — Chcę wody.

Gdy zamawiasz “jedno”, -a znika i pojawia się bat (“jeden/jedna”):

• Kafe bat, mesedez. — Jedną kawę, proszę.
• Garagardo bat. — Jedno piwo.

W lekcji 3 zobaczysz to szczegółowo. Na razie zapamiętaj formy z -a, żeby rozpoznawać je w barowym menu.