Pular para o conteúdo
Esta tradução está em beta: pode haver frases sem tradução ou erros de digitação.Reportar no Feedback

A2 · Unidad 1

Iragan burutua NOR-NORK — ukan no passado

~13 min

Esta lição expande o passado para os verbos NOR-NORK (transitivos: eu o, você o, ele o). É a base para narrar todas as ações que têm um objeto: comi, vi, fiz, disse, comprei, chamei…

A fórmula

partizipioa + nuen / zenuen / zuen / genuen / zenuten / zuten

PronomePassado de dutPortuguês
niknueneu o
zukzenuenvocê o
harkzuenele/ela o
gukgenuennós o
zuekzenutenvocês o
haiekzuteneles/elas o

As formas terminam sempre em -n, e a primeira letra é a marca da pessoa: n- (eu), z- (você/vocês/eles), g- (nós).

Objeto plural — nituen

Se o objeto for plural (os livros, os ingressos, as cervejas), o auxiliar muda para a série em -itu-:

PronomeAuxiliar pluralPortuguês
niknitueneu os
zukzenituenvocê os
harkzituenele/ela os
gukgenituennós os
zuekzenituztenvocês os
haiekzituzteneles/elas os

Exemplos

PortuguêsBasco
Comi pintxosPintxoak jan nituen
Vi um filmeFilm bat ikusi nuen
Fizeram o jantarAfaria egin zuten
O que ele/ela disse?Zer esan zuen?
Compramos pãoOgia erosi genuen
Vendeu as duas motosBi motoak saldu zituen

Verbos sintéticos: eduki e jakin

Dois verbos muito frequentes mantêm a forma sintética no passado, assim como no presente (daukat, dakit):

Eduki (ter, posse)

PronomeFormaPortuguês
nineukaneu tinha
zuzeneukanvocê tinha
hurazeukanele/ela tinha
gugeneukannós tínhamos
zuekzeneukatenvocês tinham
haiekzeukateneles/elas tinham

Jakin (saber)

PronomeFormaPortuguês
ninekieneu sabia
zuzenekienvocê sabia
hurazekienele/ela sabia
gugenekiennós sabíamos
zuekzenekitenvocês sabiam
haiekzekiteneles/elas sabiam

Anbotok bizikleta gorri bat zeukan umetan. — Anboto tinha uma bicicleta vermelha quando era criança.

Ez zekien non bizi ginen. — Não sabia onde morávamos.

Dois detalhes-chave do NOR-NORK no passado

1. A marca -k no sujeito. Assim como no presente, o sujeito que realiza a ação leva o caso ergativo:

Garazik afaria egin zuen. — Garazi fez o jantar.

Landerrek sarrerak erosi zituen. — Lander comprou os ingressos.

2. Concordância com o objeto. Se o objeto for singular → nuen / zuen; se for plural → nituen / zituen. É a mesma regra do presente.

Negação

Atzo ez nuen filmik ikusi. — Ontem não vi nenhum filme.

Ainarak ez zuen ezer esan. — Ainara não disse nada.

Ez genituen sarrerak erosi. — Não compramos os ingressos.

Quando o objeto é negado, ele geralmente aparece no partitivo: filmik, ezer, txikirik. É o mesmo -rik que você viu no A1.

Mini-narrativa

Aurreko larunbatean Olatz eta Lander itsasora joan ziren (NOR). Hondartzan egun osoa eman zuten: igeri egin zuten, eguzkitan etzanda egon ziren eta liburu bat irakurri zuten. Iluntzean afari bat prestatu zuten eta lagunekin afaldu zuten.

Note como se misturam as formas NOR (joan ziren, egon ziren) e NOR-NORK (eman zuten, irakurri zuten, prestatu zuten). As duas lições se combinam para narrar.

Nota: na próxima lição, você verá os verbos sintéticos no passado (nindoan, nentorren, nenbilen) que completam o passado NOR.

Ejercicios

"Liburua irakurri nuen" significa…

Qual forma de "ukan" no passado corresponde a "eles o"?

Comprei os ingressos = Sarrerak erosi .

Lander tinha um carro vermelho = Landerrek auto gorri bat .

Cartão 1 de 15

(toque para ver a tradução)

Combine cada palavra com a sua tradução.