Blincar a lo conteniu
Ista traducción ye en beta: puet haber frases sin traducir u erratas.Reportar en Feedback

A1 · Unidad 1

I bi ha…? — esistencia con bada/badago

~12 min

En castellano emplegamos un solo verbo, “i haber/estar”, ta dos ideyas distintas: esistir (“i bi ha una farmacia en o barrio?”) y ubicar-se (“a farmacia ye en a carrera Mayor”). O euskera distingue muito claramén estas dos cosas, y ye bella cosa que combiene fixar luego.

Esistir vs estar

IdeyaPatrón en euskeraEixemplo
Esistir (“i ha”)bada(go) + sustantivo en partitivoAuzoan badago tabernarik? — I bi ha bel bar en o barrio?
Estar (ubicar-se)sustantivo concreto + puesto + dagoTaberna kalean dago. — O bar ye en a carrera.

Cuan preguntas si bella cosa esiste (no si án ye, sino si i ha), emplega o patrón con bada(go).

A pregunta: Ba al dago…?

As dos formas son freqüens:

  • Ba al dago + X-rik? — forma estándar (con a partícula interrogativa al).
  • Bada(go) + X-rik? — forma cotidiana, sin al.

Eixemplos:

  • Ba al dago botikarik herrian? — I bi ha farmacia en o lugar?
  • Badago supermerkaturik auzoan? — I bi ha supermercau en o barrio?
  • Ba al dago komun publikorik? — I bi ha comuns publicos?

A respuesta afirmativa

Ta responder “sí, i bi ha” se contesta con a fusión bai, badago:

  • Bai, badago. — Sí, i bi ha (un).
  • Bai, badaude. — Sí, i bi ha (busatos).

Y se puet ixamplar:

  • Bai, badago botika handi bat eskolaren ondoan. — Sí, i bi ha una farmacia gran a o canto de a escuela.

A respuesta negativa: -rik

Ta dir “no i ha” emplegamos o partitivo -rik sobre o sustantivo:

EuskeraCastellano
Ez dago tabernarik.No i ha bar(s).
Ez dago supermerkaturik.No i ha supermercau.
Ez dago kafetegirik.No i ha cafetería.
Ez dago komun publikorik.No i ha comuns publicos.

O sufixo -rik (u -ik dimpués de consonán) ye o “partitivo”: marca un sustantivo indefiniu en preguntas y negacions. Lo veyeremos tamién con atros verbos (Ez dut anaiarik — “no tiengo chermanos”).

Cuan ya sabes que esiste — pregunta por a ubicación

Una vegada te confirman que esiste, lo natural ye preguntar án ye, y astí cambias a o patrón de a lección anterior:

Ba al dago kutxazain automatikorik herrian? — I bi ha un caixero automatico en o lugar?

Bai, badago. — Sí, i bi ha.

Non dago? — Án ye?

Banketxearen ondoan dago. — Ye a o canto d’o banco.

Mini-dialogo completo

Egun on, barkatu! Auzoan ba al dago liburutegirik?

Bai, badago.

Eta non dago?

Plazaren ondoan, eskolaren atzean.

Eskerrik asko! Eta kafetegirik?

Ez, hemen ez dago kafetegirik, baina taberna bat badago.

Truco mnemotecnico: ta esistir piensa “ba” (= “i ha”) + dago/daude. Ta estar piensa nomás en dago/daude normals. Y o -rik amaneixe quasi siempre que digas u preguntes por bella cosa de forma indefinida.

Ejercicios

Cómo preguntas "I bi ha un bar en o barrio?"

"Ez dago supermerkaturik" significa…

Sí, i bi ha = Bai, .

Negación: Aquí no i ha panadería = Hemen ez dago okindegi .

Diferencia clau entre "dago" y "badago":

Tarcheta 1 de 10

Empareya cada parola con la suya traducción.