An ye? — o caso NON

Ya conoixes o sufixo -(e)an d’a lección “An vives” (Bilbon bizi naiz). Aquí l’aplicamos a o barrio: an ye cada cosa.

A pregunta: Non dago…?

Pa preguntar an ye…? fem servir:

• Non dago …? — An ye + (subchecto singular)?
• Non daude …? — An son + (subchecto plural)?
• Non zaude? — An yes (tú)?
• Non nago? — An soi?

O verbo ye egon (“estar”), que ya viés en os saludos. Recuerda as formas:

Persona	Forma
ni	nago
zu	zaude
hura	dago
gu	gaude
zuek	zaudete
haiek	daude

A respuesta: puesto + -(e)an + dago

Pa decir an ye bella cosa, adhibe o sufixo -(e)an a o puesto:

Final d’o puesto	Patrón	Exemplo
-a (organica, como Donostia)	+ n	Donostia → Donostian
Vocal sin -a final (mendi, kale-)	+ an	mendi → mendian
Consonant (Madril, lur)	+ en (nombres propios) / + ean (nombres comuns)	Madril → Madrilen; lur → lurrean

Aviso pa parolas como kale (carrera): quan levan l’articlo kalea (“a carrera”), se quita a -a de l’articlo antes d’adhibir o sufixo: kalea → kale-an = kalean (“en a carrera”).

Exemplos completos

• Botika kalean dago. — A farmacia ye en a carrera.
• Liburuak mahaian daude. — Os libros son en a mesa.
• Ikaslea ikasgelan dago. — L’alumno ye en l’aula.
• Aita tabernan dago. — O pai ye en o bar.
• Ni euskaltegian nago. — Yo soi en o euskaltegi.
• Bilbo Bizkaian dago. — Bilbau ye en Bizkaia.

Mini-dialogo

— Aupa! Non dago liburutegia? — Ola! An ye a biblioteca?

— Liburutegia plazan dago, eskolaren ondoan. — A biblioteca ye en a plaza, a o costau d’a escuela.

— Eskerrik asko!

Truco: non = “an” en basco. Qualsiquier respuesta a non…? leva un substantivo con sufixo -(e)an u un adverbio de puesto (hemen, hor, han — os veyerás en a siguient lección).