Saltar al conteníu
Esta traducción ta en beta: pue haber frases ensin traducir o gazapos.Informar en Feedback

A1 · Unidad 1

¿Hai…? — esistencia con bada/badago

~12 min

En castellanu usamos un solu verbu, “haber/estar”, pa dos idees distintes: esistir (“¿hai una farmacia nel barriu?”) y allugase (“la farmacia ta na cai Mayor”). L’euskera estrema con muncha claridá estes dos coses, y ye daqué que convién afitar aína.

Esistir vs tar

IdeaPatrón n’euskeraExemplu
Esistir (“hai”)bada(go) + sustantivu en partitivuAuzoan badago tabernarik? — ¿Hai dalgún bar nel barriu?
Tar (allugase)sustantivu concretu + llugar + dagoTaberna kalean dago. — El bar ta na cai.

Cuando entrugues si daqué esiste (non si ónde ta, sinón si hai), usa’l patrón con bada(go).

La entruga: Ba al dago…?

Les dos formes son frecuentes:

  • Ba al dago + X-rik? — forma estándar (cola partícula interrogativa al).
  • Bada(go) + X-rik? — forma cotidiana, ensin al.

Exemplos:

  • Ba al dago botikarik herrian? — ¿Hai farmacia nel pueblu?
  • Badago supermerkaturik auzoan? — ¿Hai supermercáu nel barriu?
  • Ba al dago komun publikorik? — ¿Hai servicios públicos?

La rempuesta afirmativa

Pa responder “sí, hai” contéstase cola fusión bai, badago:

  • Bai, badago. — Sí, hai (ún).
  • Bai, badaude. — Sí, hai (dellos).

Y pue ampliase:

  • Bai, badago botika handi bat eskolaren ondoan. — Sí, hai una farmacia grande al llau de la escuela.

La rempuesta negativa: -rik

Pa dicir “nun hai” usamos el partitivu -rik sobre’l sustantivu:

EuskeraCastellanu
Ez dago tabernarik.Nun hai bar(es).
Ez dago supermerkaturik.Nun hai supermercáu.
Ez dago kafetegirik.Nun hai cafetería.
Ez dago komun publikorik.Nun hai servicios públicos.

El sufixu -rik (o -ik tres consonante) ye’l “partitivu”: marca un sustantivu indefiníu en entrugues y negaciones. Verémoslu tamién con otros verbos (Ez dut anaiarik — “nun tengo hermanos”).

Cuando yá sabes qu’esiste — entruga pol allugamientu

Una vez te confirmen qu’esiste, lo natural ye entrugar ónde ta, y ehí cambies al patrón de la lleición anterior:

Ba al dago kutxazain automatikorik herrian? — ¿Hai un caxeru automáticu nel pueblu?

Bai, badago. — Sí, hai.

Non dago? — ¿Ónde ta?

Banketxearen ondoan dago. — Ta al llau del bancu.

Mini-diálogu completu

Egun on, barkatu! Auzoan ba al dago liburutegirik?

Bai, badago.

Eta non dago?

Plazaren ondoan, eskolaren atzean.

Eskerrik asko! Eta kafetegirik?

Ez, hemen ez dago kafetegirik, baina taberna bat badago.

Truco mnemotécnicu: pa esistir piensa “ba” (= “hai”) + dago/daude. Pa tar piensa namái en dago/daude normales. Y el -rik apaez cuasi siempres que digas o entrugues por daqué de forma indefinida.

Ejercicios

¿Cómo entrugues "¿Hai un bar nel barriu?"

"Ez dago supermerkaturik" significa…

Sí, hai = Bai, .

Negación: Equí nun hai panadería = Hemen ez dago okindegi .

Diferencia clave ente "dago" y "badago":

Tarxeta 1 de 10

Empareya cada pallabra cola so traducción.