Saltar al conteníu
Esta traducción ta en beta: pue haber frases ensin traducir o gazapos.Informar en Feedback

A1 · Unidad 1

Posiciones espaciales (delantre, detrás, al llau…)

~12 min

Una vegada sabes dicir “ta en X”, el siguiente pasu ye dicir ónde exactamente: enriba, debaxo, al llau, detrás… En euskera estes posiciones constrúyense siempre col patrón llugar de referencia + posición.

Les posiciones básiques

EuskeraAsturianu
aurreandelantre
atzeandetrás
ondoanal llau
gaineanenriba, sobre
azpiandebaxo
arteanente
ezkerreana la esquierda
eskuineana la drecha
barruandientro
kanpoanfuera
erdiannel mediu, nel centru

Cómo construyiles: -(r)en + posición

La fórmula básica ye (referencia)-(r)en + posición. La referencia toma’l xenitivu -(r)en (lo que val “del/de la” n’asturianu):

EuskeraAsturianu (lliteral)
mahaiaren gaineanenriba la mesa (lit. “de la mesa, enriba”)
etxearen aurreandelantre de la casa
elizaren atzeandetrás de la ilesia
parkearen ondoanal llau del parque
kutxaren barruandientro de la caxa
bi mendien arteanente dos montes

Patrón: la referencia va primero, dempués la posición. Ye xustamente al revés que l’asturianu.

Exemplos completos

  • Liburua mahaiaren gainean dago. — El llibru ta enriba la mesa.
  • Katua aulkiaren azpian dago. — El gatu ta debaxo la siella.
  • Eliza plazaren erdian dago. — La ilesia ta nel centru de la plaza.
  • Botika eskolaren ondoan dago. — La farmacia ta al llau de la escuela.
  • Ni Maiteren eta Anaren artean nago. — Yo toi ente Maite y Ana.

Alverbios de llugar: hemen / hor / han

Pa señalar de forma rápida hai tres alverbios — y, güeyu, son tres distancies, non dos como l’asturianu:

EuskeraAsturianuCuándo
hemenequícerca del falante
horehícerca del que escucha
hanellílloñe de los dos

Estos tres alverbios correspuéndense colos demostrativos hau / hori / hura y coles sos formes llocatives llargues honetan / horretan / hartan (“nesti / nesi / n’aquel”).

Exemplos rápidos:

  • Hemen taberna bat dago. — Equí hai un chigre.
  • Hor parkea dago. — Ehí ta’l parque.
  • Han dago euskaltegia. — El euskaltegi ta ellí.

Mini-conversación: xugar a escondese

Pilota mahaiaren azpian dago? — ¿La pelota ta debaxo la mesa?

Ez, pilota ez dago mahaiaren azpian. — Non, la pelota nun ta debaxo la mesa.

Aulkiaren atzean dago? — ¿Ta detrás de la siella?

Bai, hor dago! — ¡Sí, ehí ta!

Trucu: toes les posiciones lleven yá’l sufixu -an incorporáu (aurr-ean, atz-ean, azp-ian…). Nun tienes qu’amestar nada más.

Ejercicios

Empareya cada pallabra cola so traducción.

"El gatu ta debaxo la mesa" — la pallabra correuta ye:

¿Cómo se diz "delantre de la ilesia"?

Mahaiaren daude liburuak (los llibros tán enriba la mesa).

"Hemen", "hor", "han" signifiquen, respeutivamente:

Tarxeta 1 de 14