Unha boa parte da vida social en Euskal Herria pasa pola taberna (o bar). Coñecer as bebidas e comidas básicas en éuscaro abrirache portas inmediatas: unha cuadrilla de amigos, unha visita a un pobo novo, un poteo. Comezamos polo vocabulario.
O café e as súas variantes
O café é probablemente o que máis vas pedir. Ten varias formas:
Éuscaro
Galego
kafea
o café (xenérico)
kafe hutsa
café só (literal: “café puro/baleiro”)
kafesnea
café con leite (de kafe + esne)
kafe ebakia
café cortado (ebaki = “cortado”)
kafe deskafeinatua
café descafeinado
infusioa
infusión
tea
té
Kafesne literalmente significa “café-leite”. O éuscaro forma moitas palabras compostas así, sen guión e coa palabra principal ao final.
Outras bebidas
Éuscaro
Galego
ura
a auga
zumoa
zume
esnea
o leite
ardoa
viño
ardo gorria
viño tinto
ardo zuria
viño branco
garagardoa
cervexa
zuritoa
cana (cervexa pequena, típica)
sagardoa
sidra
txakolina
txakoli (viño branco vasco)
patxarana
pacharán
Tres palabras curiosas: sagardo (sidra) = sagar (mazá) + ardo (viño); garagardo (cervexa) = garagar (cebada) + ardo; txakolina é un viño branco novo e lixeiro, marca da casa en Euskadi.
Comidas básicas no bar
Para acompañar o que bebes:
Éuscaro
Galego
ogia
o pan
gazta
queixo
urdaiazpikoa
xamón
tortilla
tortilla (de pataca)
patata frijituak
patacas fritas
gozokia
doce (xenérico)
txokolatea
chocolate
O artigo -a
Case todas estas palabras levan -a ao final cando aparecen “neutras” nunha frase: é o artigo “o / a”.
Ardoa gustatzen zait. — Gústame o viño.
Ura nahi dut. — Quero auga.
Cando pides “un”, desaparece o -a e entra bat (“un/unha”):
Kafe bat, mesedez. — Un café, por favor.
Garagardo bat. — Unha cervexa.
Na lección 3 verás isto en detalle. Por agora, memoriza as formas con -a para recoñecelas na carta do bar.