Facer a compra (lección integradora)
Esta lección integra o aprendido na unidade. Imos montar unha lista da compra, distribuír produtos por tenda e simular un mini-diálogo.
A lista da compra (erosketa-zerrenda)
Antes de saír, miramos a neveira (hozkailua) e o armario (armairua). O que falta apuntámolo. Algúns produtos típicos:
| Categoría | Produtos |
|---|---|
| Barazkiak (verduras) | tipula, letxuga, tomatea, piperra, baratxuria |
| Frutak (froitas) | sagarra, banana, laranja, mahatsa, marrubia |
| Haragia (carne) | oilaskoa, txuleta, urdaiazpikoa, txorizoa |
| Arraina (peixe) | legatza, antxoak, ganbak, bakailaoa |
| Esnekiak (lácteos) | esnea, gazta, jogurta, gurina |
| Bestelakoak (outros) | ogia, arrautzak, olioa, ozpina, gatza |
Preguntar se hai algo (con -rik)
Para preguntar se unha tenda ten un produto, usa o partitivo -rik:
- Ogirik baduzu? — Tes pan?
- Sagarrik ba al duzue? — Tedes mazás?
- Esnerik behar dugu. — Necesitamos leite.
E para dicir que NON hai:
- Ez dago ogirik. — Non hai pan.
- Ez daukat sagarrik. — Non teño mazás.
O partitivo
-rikúsase sempre con cantidades indefinidas e na negación. A forma do produto vai sen artigo (ogirik, non ogiarik).
Repartir a compra entre tendas
Unha conversa típica ao planificar:
— Non erosiko dugu ogia? — Onde compraremos o pan?
— Okindegian, jakina! — Na panadería, claro.
— Eta arraina? — E o peixe?
— Auzoko arrandegian. — Na peixaría do barrio.
— Frutak eta barazkiak? — E a froita e a verdura?
— Plazan, beti bezala. — Na praza, coma sempre.
Mini-diálogo na froitería
Frutaria: Egun on! Zer nahi duzu?
Bezeroa: Egun on! Kilo bat sagar eta hiru banana, mesedez.
F: Bai, hemen daukazu. Besterik?
B: Bai, kilo erdi tomate ere bai.
F: Tira, hemen.
B: Zenbat da dena?
F: Bost euro eta hogei zentimo.
B: Tori! Eskerrik asko!
F: Zuri! Agur!
Para repasar
- Cantidade + produto: kilo bat sagar, litro erdi esne, dozena bat arrautza.
- Pedir con cortesía: Jarriko al didazu…? / Eman…, mesedez.
- Pechar a compra: Zenbat da dena? — X euro. — Tori! — Eskerrik asko!
- Negación con produto: Ez dago …rik (con partitivo).
Nota cultural: moitas familias fan as compras “do día” nas tendas de barrio (fruta-denda, harategia) e van ao supermercado só para os produtos envasados. É unha mestura moi habitual de canles que se nota especialmente os sábados pola mañá en calquera vila.
Ejercicios
Estás na froitería. Como pides medio quilo de mazás?
"Non hai pan" dise…
"Canto é todo?" = Zenbat da ?
Para preguntar se teñen un produto: "Teñen leite?" = Esne ba(d)aukazue?