Hèr era crompa (leçon integradora)

Aguesta leçon integre çò qu’auem aprés ena unitat. Anam a montar ua lista dera crompa, distribuir produsits per botiga e simular un mini-dialòg.

Era lista dera crompa (erosketa-zerrenda)

Abans de gésher, guardam era nevèra (hozkailua) e er armari (armairua). Çò que mancque ac apuntam. Bèri produsits tipics:

Categoria	Produsits
Barazkiak (legums)	tipula, letxuga, tomatea, piperra, baratxuria
Frutak (fruites)	sagarra, banana, laranja, mahatsa, marrubia
Haragia (carn)	oilaskoa, txuleta, urdaiazpikoa, txorizoa
Arraina (peish)	legatza, antxoak, ganbak, bakailaoa
Esnekiak (lacticinis)	esnea, gazta, jogurta, gurina
Bestelakoak (auti)	ogia, arrautzak, olioa, ozpina, gatza

Demanar se i a quauquarren (damb -rik)

Entà demanar se ua botiga a un produsit, emplègue eth partitiu -rik:

• Ogirik baduzu? — As pan?
• Sagarrik ba al duzue? — Auetz pomes?
• Esnerik behar dugu. — Auem de besonh lèit.

E entà díder que NON n’i a:

• Ez dago ogirik. — Non i a pan.
• Ez daukat sagarrik. — Non è pomes.

Eth partitiu -rik s’emplègue tostemp damb quantitats indefinides e ena negacion. Era forma deth produsit va sense article (ogirik, non ogiarik).

Repartir era crompa entre botigues

Ua convèrsa tipica en planificar:

— Non erosiko dugu ogia? — A on cromparam eth pan?

— Okindegian, jakina! — En forn, plan segur.

— Eta arraina? — E eth peish?

— Auzoko arrandegian. — Ena peishateria deth vesiat.

— Frutak eta barazkiak? — E era fruita e es legums?

— Plazan, beti bezala. — Ena plaça, coma tostemp.

Mini-dialòg ena fruitaria

Frutaria: Egun on! Zer nahi duzu?

Bezeroa: Egun on! Kilo bat sagar eta hiru banana, mesedez.

F: Bai, hemen daukazu. Besterik?

B: Bai, kilo erdi tomate ere bai.

F: Tira, hemen.

B: Zenbat da dena?

F: Bost euro eta hogei zentimo.

B: Tori! Eskerrik asko!

F: Zuri! Agur!

Entà repassar

1. Quantitat + produsit: kilo bat sagar, litro erdi esne, dozena bat arrautza.
2. Demanar damb cortesia: Jarriko al didazu…? / Eman…, mesedez.
3. Barrar era crompa: Zenbat da dena? — X euro. — Tori! — Eskerrik asko!
4. Negacion damb produsit: Ez dago …rik (damb partitiu).

Nòta culturau: fòrça familhes hèn es crompes “deth dia” enes botigues deth vesiat (fruita-denda, harategia) e van ath supermercat sonque entàs produsits embalats. Ei ua mescla plan abituau de canaus que se ve especiaument es dissabtes ath maitin en quinsevolh pòble.