Aguesta leccion intègre çò qu’auem aprés ena unitat. Anam a hèr ua lista dera crompa, distribuir es productes per botiga e simular un mini-dialòg.
Era lista dera crompa (erosketa-zerrenda)
Abantes de sortir, guardam eth frigorific (hozkailua) e er armari (armairua). Çò que manque, ac apuntam. Quauqui productes tipics:
Categoria
Productes
Barazkiak (verdures)
tipula, letxuga, tomatea, piperra, baratxuria
Frutak (frutes)
sagarra, banana, laranja, mahatsa, marrubia
Haragia (carn)
oilaskoa, txuleta, urdaiazpikoa, txorizoa
Arraina (peish)
legatza, antxoak, ganbak, bakailaoa
Esnekiak (lactics)
esnea, gazta, jogurta, gurina
Bestelakoak (auti)
ogia, arrautzak, olioa, ozpina, gatza
Demanar se i a quauquarren (damb -rik)
Entà demanar se ua botiga a un producte, utilize eth partitiu -rik:
Ogirik baduzu? — As pan?
Sagarrik ba al duzue? — Auetz pomes?
Esnerik behar dugu. — Auem besonh de lèit.
E entà díder que NON i a:
Ez dago ogirik. — Non i a pan.
Ez daukat sagarrik. — Non èi pomes.
Eth partitiu -rik s’utilize tostemp damb quantitats indefinides e en negacion. Era forma deth producte va sense article (ogirik, non ogiarik).
Repartir era crompa entre es botigues
Ua conversacion tipica en tot planificar:
— Non erosiko dugu ogia? — On cromparam eth pan?
— Okindegian, jakina! — Ena paneteria, clar.
— Eta arraina? — E eth peish?
— Auzoko arrandegian. — Ena peishateria deth barri.
— Frutak eta barazkiak? — E era fruta e era verdura?
— Plazan, beti bezala. — Ena plaça, coma tostemp.
Mini-dialòg ena fruteraria
Frutèr:Egun on! Zer nahi duzu?
Client:Egun on! Kilo bat sagar eta hiru banana, mesedez.
F:Bai, hemen daukazu. Besterik?
C:Bai, kilo erdi tomate ere bai.
F:Tira, hemen.
C:Zenbat da dena?
F:Bost euro eta hogei zentimo.
C:Tori! Eskerrik asko!
F:Zuri! Agur!
Entà repassar
Quantitat + producte:kilo bat sagar, litro erdi esne, dozena bat arrautza.
Demanar damb cortesia:Jarriko al didazu…? / Eman…, mesedez.
Acabar era crompa:Zenbat da dena? — X èuros. — Tori! — Eskerrik asko!
Negacion damb producte:Ez dago …rik (damb partitiu).
Nòta culturau: fòrça familhes hèn es crompes “deth dia” enes botigues de barri (fruta-denda, harategia) e van ath supermercat sonque entàs productes envasadi. Ei ua barreja fòrça abituau de canaus que se nòte especiaument es dissabtes ath maitin en quinsevolh pòble.
Ejercicios
Ès ena fruteraria. Com demanes un miei quilo de pomes?
"Non i a pan" se ditz…
"Quant ei tot?" = Zenbat da ?
Entà demanar se an un producte: "Auetz lèit?" = Esne ba(d)aukazue?